schizofrenie

Het belangrijkste symptoom van schizofrenie is het doormaken van één of meerdere psychosenhierbij is het contact met de werkelijkheid ernstig verstoord.  

schizofrenie

wat is
schizofrenie?

Mensen met schizofrenie hebben een langdurige psychose of meerdere psychosen doorgemaakt en ondervinden in de tussenliggende periodes problemen met functioneren. Een psychose is een toestand waarbij je contact met de werkelijkheid ernstig verstoord is. Mensen in een psychose leven in hun eigen werkelijkheid.

Schizofrenie komt voor bij bijna 1% van de Nederlandse bevolking. Schizofrenie komt meestal voor het eerst tot uiting bij mensen tussen het zestiende en dertigste levensjaar. De symptomen variëren sterk van persoon tot persoon. Het komt bij mannen en vrouwen evenveel voor, maar mannen kijgen het op een gemiddeld jongere leeftijd.   

Het woord schizofrenie komt uit het Grieks en betekent letterlijk ‘gespleten geest’. Mensen met schizofrenie hebben echter geen meerdere persoonlijkheden. De gedachte dat iemand met schizofrenie een gespleten persoonlijkheid heeft, is dus onterecht.  

hoe ontstaat
schizofrenie?

Het is onduidelijk wat de oorzaak is voor het ontstaan van schizofreen gedrag. Meestal ontstaat schizofrenie door een combinatie van biologische, sociale en psychologische factoren. Schizofrenie is deels erfelijk: iemand met een schizofreniepatiënt in zijn directe familie loopt tien keer zoveel risico om de ziekte te ontwikkelen als anderen, bij eeneïge tweelingen is de kans zelfs 50%. Maar niet iedereen met een genetische kwetsbaarheid wordt ziek; omgekeerd kan iemand tevens ziek worden zonder dat er sprake is van een genetische component. Verder kunnen stress, sommige infecties, traumatische levensgebeurtenissen en drugsgebruik de gevoeligheid voor psychosen vergroten.  

symptomen
schizofrenie

Het belangrijkste symptoom van schizofrenie is het doormaken van één of meerdere psychosen (verstoring van de werkelijkheid). Mogelijke kenmerken van een psychose zijn: 

  • Wanen: als je een psychose hebt, kun je ervan overtuigd zijn dat er iets vreemds aan de hand is. Je denkt bijvoorbeeld dat je wordt achtervolgd, bespioneerd of vergiftigd. Mensen uit je omgeving beleven de werkelijkheid op dat moment niet zoals jij. Je kunt achterdochtig zijn en iedereen wantrouwen, ook je naasten. Als deze overtuiging erg sterk is, spreekt men van wanen of waandenkbeelden.  
  • Hallucinaties: als je dingen ziet, hoort, ruikt, voelt of proeft die andere mensen niet ervaren, spreekt men van hallucinaties. Een bekend voorbeeld is het horen van stemmen, terwijl je alleen bent of niemand iets zegt. Dit kan beangstigend zijn, zeker als deze stemmen commentaar op je hebben, schelden of je (gevaarlijke) opdrachten geven.  
  • Verwardheid: gedurende een psychose kun je niet goed helder denken. Je gedachten gaan bijvoorbeeld heel snel of juist traag. Ook een chaotische denkwijze kan voorkomen; je gedachten lijken van de hak op de tak te springen. Dit komt tot uiting doordat je niet meer geordend kunt spreken, ook wel gedesorganiseerde spraak genoemd.  
  • Catatonie: een psychose kan bestaan uit een periode waarin je nauwelijks beweegt en/of spreekt. Je blijft bijvoorbeeld lang in dezelfde houding staan en eet of drinkt nauwelijks.  
  • Somberheid (depressie) en angst: een psychose kan je somber of angstig maken, waardoor je je niet meer onder andere mensen durft te begeven.
  • Geen besef van de psychose: een psychose is een verstoring van de werkelijkheid, waardoor zowel wanen als hallucinaties ‘echt’ lijken. Hierdoor is het moeilijk om bij jezelf te merken dat er sprake is van een psychose. Dit kan zorgen voor problemen bij jezelf en je omgeving. 
  • Apathie: hierbij voelt het alsof je hoofd helemaal leeg is. Concentreren op het werk lukt niet meer, je komt nergens toe, je hebt een matte gezichtsuitdrukking, blijft veel in bed liggen of er komen weinig spontane gedachten in je op.  

psychose &
schizofrenie

Niet iedereen die een psychose doormaakt heeft schizofrenie. Sommige mensen hebben alleen lichte psychotische episoden en herstellen daarvan, anderen zijn hun hele leven ernstig beperkt. Ook zijn er mensen die tekenen van kwetsbaarheid voor het krijgen van een psychose hebben, maar nooit echt ziek zijn. Men spreekt van schizofrenie als de psychotische symptomen en de problemen met functioneren minimaal zes maanden aanhouden.  

behandeling
schizofrenie

De behandeling van psychosen bestaat meestal uit het geven van medicatie (antipsychotica), voorlichting geven, psychologische behandelingen zoals cognitieve gedragstherapie en hulp bij het dagelijkse functioneren. Het precieze verloop van de behandeling hangt af van de ernst van de klachten en de soort klachten. Bij ernstige psychotische symptomen is de betrokkenheid van familie en vrienden erg belangrijk.  

verder praten?

Heb je na het lezen van dit artikel nog vragen? Of zou je willen dat een van onze psychologen over jouw specifieke situatie meedenkt? Dat kan telefonisch via 0900-0106 (99ct pm). Elke dag tussen 15 en 23 uur.

 

Hoe wij kunnen helpen?

Herken jij signalen van een psychose bij jezelf of bij een ander? En wil je weten hoe je hiermee om kunt gaan? Heb jij de diagnose schizofrenie en wil je hulp bij signalering en vermijding van teveel prikkels? Gun jezelf en jouw omgeving een persoonlijke psycholoog om je hierin te ondersteunen.

In een doorlopend gesprek bespreken wij de rol die schizofrenie in jouw leven speelt en wat de gevolgen daarvan zijn. Wanneer je zelf in een psychotische episode zit zullen we je aanraden naar de specialistische GGZ te gaan. Als we verder gaan zoomen we in op ervaringen in jouw leven en stellen ons de vraag wat de verbanden zijn. Zodra we dit goed in kaart hebben, maken we een logische strategie gericht op verandering. In zo’n strategie zit een hiërarchie, je begint immers niet met het moeilijkste. De strategie richt zich op gedachte- en gedragsverandering.

Omdat wij werken met een dagelijks doorlopend gesprek kunnen we makkelijker praten over recente situaties of zelfs situaties in het hier-en-nu. Dit maakt het gesprek concreet en helpt bij het herkennen van situaties en overprikkeling. Je leert om te gaan met de stoornis, waarbij de focus gelegd wordt op regelmaat en het vermijden van stress en teveel prikkels. Dit is belangrijk voor zowel patiënt als naaste.
De ervaring leert dat dit zeer efficiënt is; een paar maanden brengt al resultaat!

De psycholoog in jouw telefoon werkt ook als een ‘stok achter de deur’. Oefeningen die jij samen met jouw psycholoog hebt uitgezet worden dagelijks besproken, waardoor je minder geneigd bent deze te ‘vergeten’ of voor je uit te schuiven.
voor.

Jouw psycholoog staat hierin naast je, stimuleert en coacht om te gaan met de je kwetsbaarheid en je toekomst vorm te geven.

Hoe werkt het?

Om jouw gratis proefperiode te starten kun je je aanmelden via het aanmeldformulier (bovenstaande knop) of via WhatsApp (knop rechts onder in beeld). Je wordt dan binnen enkele uren benadert door jouw psycholoog om een telefonisch kennismakingsgesprek te plannen, waarna het doorlopende gesprek start.

Gun jezelf onbeperkt toegang tot jouw eigen psycholoog.

In het huidige systeem kost een sessie met een psycholoog of coach minimaal 99 euro. Bij psychologen Loket betaal je slechts 41 euro voor de hele week!

wat kan ik verwachten?

  • Jouw eigen psycholoog
  • Een doorlopend gesprek via de telefoon (tekst, audio en video)
  • Op afspraak beeld bellen
  • Onbeperkt contact
  • Vlotte reactie
  • Psycho-educatie
  • Sparrings-partner
  • Advies
  • Steun
  • Professionaliteit
  • Luisterend oor
  • Positiviteit
meer over schizofrenie