perfectionisme

Perfectionisme wordt vaak als een positieve kwaliteit omschreven. Maar altijd naar perfectie streven kan ook nadelen met zich mee brengen.

perfectionisme

wat is
perfectionisme?

Als je perfectionistisch bent, heb je de behoefte dingen volmaakt te willen doen. Geen fouten maken, maximaal presteren, de lat hoog leggen, hoge eisen hebben en uitblinken ten opzichte van anderen; dit zijn kenmerken van een perfectionist. Perfectionisme betekent het letterlijk perfect willen doen. Perfectionisten zien hun eigen perfectionisme als een goede eigenschap.  

 Perfectionisten behalen het liefst een tien. Een zes is te laag, en zelfs bij een acht staan ze niet echt te juichen. Ze zijn streng en veeleisend. Vrouwen stellen voornamelijk hoge eigen aan zichzelf, mannen doen dat vooral (ook) aan de mensen om zich heen.  

kenmerken van
perfectionisme

Perfectionistisch gedrag heeft sterke kanten, maar ook zwakke kanten. 


Sterke kanten:

  • grote gedrevenheid;
  • gedisciplineerd;
  • zeer nauwkeurig;
  • ijverig;
  • ambitieus;
  • groot verantwoordelijkheidsgevoel;
  • hoog moraal


Zwakke kanten:

  • slecht tegen fouten kunnen;
  • hoog stressniveau;
  • focussen op wat minder goed lukt;
  • moeite met delegeren;
  • niet echt genieten van successen;
  • kritisch op zichzelf en anderen;
  • oordelend;
  • mislukkingen moeilijk kunnen loslaten;
  • grote competitiedrang;
  • faalangst;
  • moeite hebben met besluiten dat iets ‘af’ is, daardoor langzaam;
  • dingen die anderen al hebben gedaan nog eens overdoen.

voor- en nadelen
perfectionisme

Perfectionisme kan ook zo zijn valkuilen hebben. Een perfectionist is lastig voor zichzelf, maar ook voor zijn omgeving. Perfectionisten kampen gemiddeld meer met angsten, depressies, burn-out en stress, omdat ze de lat erg hoog leggen voor zichzelf. Ze zijn nooit echt tevreden. Daarnaast lopen perfectionisten een verhoogd risico op verslaving en suïcide, en kan perfectionisme soms leiden tot enorme faalangst; hierdoor durven ze helemaal niets meer aan te pakken.  

Maar perfectionisme heeft ook voordelen. In sommige gevallen is het juist belangrijk om naar perfectie te (kunnen) streven. Denk maar eens aan topsporters, topadvocaten of hartchirurgen. Perfectionisme kan ook gezond zijn: positief perfectionistisch gedrag is fouten en kritiek zien als iets waar je van kunt leren. Je legt de lat zo hoog mogelijk, maar weet ook wanneer je moet stoppen met perfectioneren.  

soorten
perfectionisme

Joachim Stoeber, professor in de psychologie aan de universiteit van Kent, onderscheidt twee soorten perfectionisme: 

  • niet-aangepast (maladaptief) perfectionisme: de top willen bereiken, maar voortdurend gekweld worden door de angst om te falen.  
  • aangepast (adaptief) perfectionisme: hoge doelen willen bereiken, maar niet van streek wanneer dit niet lukt.  

oorzaken
perfectionisme

Perfectionisme is voor een deel aangeboren, maar zit ook voor een deel in het karakter. Daarnaast is de sociale omgeving van invloed. Als ouders hoge verwachtingen hebben, maakt dit de kans groter dat hun zoon/dochter perfectionistische trekjes krijgt.  

Sociale media 
De sociale media laat veel perfectie zien: tv-programma’s met prachtige levens van mensen, en fantastische (vaak bewerkte) foto’s. Rimpels, vetrolletjes en mislukkingen worden amper vertoond. Ook botox, fillers en andere cosmetische ingrepen zijn tegenwoordig normaal geworden. Imperfectie wordt steeds minder getolereerd.  

De maatschappij 
Daarnaast speelt de maatschappij waarin we leven een grote rol, vooral in de westerse wereld. Competitie is daar de norm, de druk om te presteren wordt groter en groter. Dit leidt tot sociaal perfectionisme. Hierdoor krijgen jongeren steeds vaker een burn-out. Ook ouderen lijden onder steeds groter wordende prestatiedruk.  

loslaten &
perfectionisme

Perfectionisme is niet alleen maar negatief. Maar als je faalangst ontwikkelt door de hoge eisen die je aan jezelf stelt of zelfs helemaal nergens aan begint, of als je regelmatig signalen krijgt dat mensen je te kritisch vinden en het gevoel hebben op hun tenen te moeten lopen, dan is het tijd om er iets aan te doen.  

verder praten?

Heb je na het lezen van dit artikel nog vragen? Of zou je willen dat een van onze psychologen over jouw specifieke situatie meedenkt? Dat kan telefonisch via 0900-0106 (99ct pm). Elke dag tussen 15 en 23 uur.

 

Hoe wij kunnen helpen?

Herken je kenmerken van perfectionisme bij jezelf, je kind of partner? En heb je het gevoel dat dit nadelige gevolgen heeft? Gun jezelf en jouw omgeving een persoonlijke psycholoog om je hierin te ondersteunen.

In een doorlopend gesprek bespreken we de rol die perfectionisme in jouw leven speelt en wat de gevolgen daarvan zijn. Vervolgens bekijken we hoe het perfectionisme ontstaan is en hoe het in stand wordt gehouden. We zoomen in op belangrijke ervaringen in je leven en stellen ons de vraag wat de verbanden zijn. Zodra we goed in kaart hebben maken we een logische strategie gericht op verandering. In zo’n strategie zit een hiërarchie, je begint immers niet met het moeilijkste. De strategie richt zich op gedachte en gedragsverandering.

Omdat wij werken met een dagelijks doorlopend gesprek kunnen we makkelijker praten over recente situaties of zelfs situaties in het hier-en-nu. Dit maakt het gesprek concreet en helpt bij het herkennen van situaties.

De ervaring leert dat dit zeer efficiënt is; Een maand brengt resultaat!

De psycholoog in je telefoon werkt ook als ‘stok achter de deur’. Oefeningen die je samen met je psycholoog hebt uitgezet worden dagelijks besproken waardoor je minder geneigd bent ze te ‘vergeten’ of voor je uit te schuiven. Dit werkt uitstekend bij oefeningen die betrekking hebben op perfectionisme! Perfectionisme is een kritische norm welke in meerdere levensgebieden terugkomt; werk, relatie, sport, gezin, vrije tijd, etc. Tevens is het verbonden aan je verantwoordelijkheidsgevoel en voldoening, waardoor het wel even puzzelen is wat je wilt veranderen en behouden. Omarming en acceptatie van jouw unieke zelf blijft immers een werkzame interventie en een hoger doel!

Waar jouw perfectionisme je teveel in de weg staat is het punt van aandacht. Kernaannames zoals “Alles moet perfect, anders…” zijn een gewoonte geworden, waardoor we er bovenop moeten zitten om ze te veranderen. Het dagelijkse doorlopende gesprek leent zich hier “perfect” voor 😉

Jouw persoonlijke psycholoog staat hierin naast je, stimuleert en coacht je om te kiezen waarin perfectionisme je helpt, hoe je relativeert en loslaat. Uiteindelijk zal perfectionisme altijd een beetje bij jouw horen.

Hoe werkt het?

Om jouw gratis proefperiode te starten kun je je aanmelden via het aanmeldformulier (bovenstaande knop) of via WhatsApp (knop rechts onder in beeld). Je wordt dan binnen enkele uren benadert door jouw psycholoog om een telefonisch kennismakingsgesprek te plannen, waarna het doorlopende gesprek start.

Gun jezelf onbeperkt toegang tot jouw eigen psycholoog.

In het huidige systeem kost een sessie met een psycholoog of coach minimaal 99 euro. Bij psychologen Loket betaal je slechts 41 euro voor de hele week!

wat kan ik verwachten?

  • Jouw eigen psycholoog
  • Een doorlopend gesprek via de telefoon (tekst, audio en video)
  • Op afspraak beeld bellen
  • Onbeperkt contact
  • Vlotte reactie
  • Psycho-educatie
  • Sparrings-partner
  • Advies
  • Steun
  • Professionaliteit
  • Luisterend oor
  • Positiviteit
meer over perfectionisme