Narcisme
Een narcistische persoonlijkheidsstoornis heeft twee zijden. Enerzijds staat een opgeblazen gevoel van zelfbelang en bewondering van anderen centraal, anderzijds is er sprake van een extreem gevoel van minderwaardigheid en onzekerheid.  

Wat is
narcisme?

Narcisten zijn mensen die opgeblazen gevoelens van eigen belangrijkheid hebben en die steeds op zoek zijn naar bewondering van anderen. Ze overdrijven hun eigen prestaties en talenten en vinden dat ze recht hebben op een speciale behandeling. Daarnaast zijn ze vaak arrogant en hebben ze een gebrek aan inlevingsvermogen. Ook zijn ze vaak jaloers of denken ze dat anderen jaloers op hen zijn. Soms gebruiken narcisten anderen om hun eigen persoonlijke doelen te bereiken.  

Narcistische persoonlijkheidsstoornis vs.
narcisme

Iemand met narcistische trekken heeft niet meteen een narcistische persoonlijkheidsstoornis. Bij iemand met een narcistische persoonlijkheidsstoornis zijn de narcistische neigingen en gedragingen extreem. Mensen met een narcistische persoonlijkheidsstoornis kunnen kritiek slecht verdragen: ze worden erg boos wanneer dit gebeurt, of ze doen juist net alsof het hen niets uit maakt. Veelvoorkomende gevolgen van een narcistische persoonlijkheidsstoornis zijn relatieproblemen, problemen op het werk, afwijzing en verlies.  

Waarschijnlijk speelt een genetische gevoeligheid een rol bij het ontwikkelen van een narcistische persoonlijkheidsstoornis. Andere risicofactoren voor een narcistische persoonlijkheidsstoornis zijn een jeugd vol verwaarlozing of juist een verstikkende hoeveelheid aandacht van de ouder. In beide gevallen gaat een kind zich onzeker, wantrouwend en/of niet gewaardeerd voelen. Hierdoor ontwikkelen sommige kinderen narcisme; als beschermingsmechanisme voor hun kwetsbare zelfbeeld. Door de opgeblazen gevoelens van eigen belangrijkheid voelen ze de pijn uit hun jeugd niet meer. Maar een gevolg van deze opgeblazen gevoelens is dat ze anderen afstoten, waardoor ze nog eenzamer worden.  

Achter het imponerende masker van een narcist schuilen vaak gevoelens van eenzaamheid en depressiviteit. Hierdoor ontstaat een vicieuze cirkel: om deze negatieve gevoelens op te vullen, gaan narcisten op zoek naar meer bewondering van anderen.  

Een narcistische persoonlijkheidsstoornis komt voor bij 0,5 tot 1% van de Amerikaanse bevolking. In Nederland zijn geen eenduidige cijfers bekend. Het kan voorkomen bij zowel mannen als vrouwen, maar er zijn verschillen in de uiting van de stoornis: mannen doen zich vaak dominanter voor dan vrouwen, vrouwen wekken daarentegen de schijn lief, zorgzaam en vriendelijk te zijn.  

Kenmerken
narcisme

Onderstaand een aantal kenmerken van narcisme op een rij:

  • de overtuiging dat je meer bijzonder en belangrijker bent dan andere mensen, en deze overtuiging graag aan anderen laten merken;
  • constant bewonderd willen worden en daar enorm van genieten;
  • een gebrek aan empathie hebben;
  • gespeeld charmant zijn;
  • oppervlakkig zijn;
  • verslaafd zijn aan het krijgen van aandacht;
  • agressief gedrag vertonen;
  • een gebrek aan emoties hebben;
  • een groot ego hebben;
  • het willen hebben van macht;
  • een gebrek aan berouw of schuldgevoelens;
  • extreem jaloers zijn.  

Maar een narcistische persoonlijkheidsstoornis kan per persoon anders tot uiting komen. De Amerikaanse psycholoog Paul Rose onderscheidt twee vormen van narcisme. Australische onderzoekers hebben hier in 2013 nog een derde type aan toegevoegd:

  • Openlijk of grandioos narcisme: aandacht opeisen en weinig van anderen aantrekken.
  • Verborgen of kwetsbaar narcisme: voor zichzelf kiezen, maar wel gevoelig zijn voor andermans mening.
  • Agressief narcisme: weinig empathie, een kwaadaardige houding, gebruik maken van anderen en antisociaal en agressief gedrag.

Gezond
narcisme

Narcisme is niet per definitie een slechte, nare eigenschap of stoornis die alleen maar voorkomt bij manipulatieve egoïsten. Volgens psychotherapeut Craig Malkin heeft iedereen narcistische trekken. Zolang deze trekken niet extreem worden, kan het ook nuttig zijn. Dit wordt gezond narcisme genoemd. Gezond narcisme kenmerkt zich door een gevoel van bijzonder en competent zijn, maar deze mensen kunnen ook kritiek verdragen. 

Behandeling
narcisme

Een narcist herkennen is niet makkelijk. En wie zichzelf geweldig vindt, zal niet snel hulp zoeken om zichzelf te verbeteren. Maar soms gebeuren er dingen waardoor een narcist gaat inzien dat verandering nodig is. Stuklopende relaties, conflicten met vrienden of op het werk, ziekte of de komst van een kind zijn gebeurtenissen die ertoe kunnen leiden dat de narcist op een andere manier naar zichzelf gaat kijken. Ook depressieve klachten kunnen de reden zijn om hulp te zoeken.  

De behandeling van een narcistische persoonlijkheidsstoornis bestaat uit cognitieve therapie en is meestal gericht op de opgeblazen gevoelens van eigen belangrijkheid, de overgevoeligheid voor kritiek en het gebrek aan empathie.  

Delen:

Share on facebook
Share on twitter
Share on whatsapp
Lees verder

Meer artikelen

Gewoontes doorbreken

Gewoontes we kennen ze allemaal. De routine gewoontes zoals je rituelen bij het wakker worden en opstaan. De sociale gewoontes zoals het dichtklappen bij dominante mensen.

Narcisme kenmerken

Narcisme op een rij

We zien dat er veel aandacht is voor narcisme. Vermoedelijk niet omdat de narcist ineens aan zelfonderzoek doet om het eigen gedrag te begrijpen… Maar omdat narcisme een relatie onder druk zet en soms zelfs slachtoffers maakt. Partner, vrienden en familie zoeken het internet af naar antwoorden. Daarom hebben we voor jou een lijstje kenmerken samengesteld.

Narcisme

Wat is narcisme?

Er is veel aandacht is voor narcisme. En dat is waarschijnlijk niet omdat de narcist ineens aan zelfonderzoek doet…. Het zijn de partner, vrienden en familie die zich afvragen wat narcisme is, wat overkomt me, welke invloed heeft het op mij, kan de narcist veranderen, hoe ga ik er mee om en/of hoe kom ik ervan af?!

Mentale gevolgen van een lockdown

Mentale gevolgen van een lockdown

Nederland zit in lockdown. We zitten met onze gezinsleden allemaal op elkaar en irritaties worden uitvergroot. Daarnaast missen we de ontlading die uitjes en feestjes ons bieden. Lees hier de mentale gevolgen van de corona maatregelen.

Shopping Basket