loslaten

Loslaten houdt in dat iemand iets fysiek, emotioneel en/of mentaal loslaat. Denk aan een relatie, teleurstelling, boosheid of een specifieke gedachte.

Loslaten, hoe doe je dat?

wat is
loslaten?

“Je kunt alleen datgene verliezen waaraan je gehecht bent”, zegt de Boeddha. En dat klopt natuurlijk. Als je iets kwijtraakt waaraan je nauwelijks waarde of belang hecht, dan voelt dat nooit als een verlies. Als een verlies pijn doet en verdriet meebrengt, dan wil dat zeggen dat er ook hechting meespeelt.

Wat is hechting?
Waarom hechten we?

John Bowlby, een Britse psychiater (1907-1990), onderzocht hoe hechting ontstaat en werkt. Bowlby deed ook onderzoek naar kinderen die in de oorlog van hun ouders werden gescheiden: kinderen die uit het gezin werden geplaatst of oorlogswezen. Vanuit die gegevens formuleerde hij z’n hechtingstheorie: we worden allemaal geboren met een genetisch overlevingsprogramma van waaruit wij ons verbinden met onze zorgverleners (in de eerste plaats onze moeder) en we creëren hechtingen in ons leven om te voorzien in onze veiligheid.

Hechten is een fysieke emotionele overlevingsmechanisme, namelijk: verkrijgen van voeding en veiligheid voor het omgaan met pijn, angst en bedreiging.

Voor Bowlby en aanhangers stond het vast: kinderen hebben absoluut behoefte aan veilige, langdurige, fysieke en emotionele intimiteit om uit te groeien tot evenwichtige volwassenen.

Er is sprake van verschillende hechtingsstijlen, namelijk drie grote basispatronen van hechting overal ter wereld bij één-jarige kinderen terugvindt: veilig gehecht, onveilig-vermijdend gehecht en onveilig-ambivalent gehecht. De hechtingsstijl – de manier waarop we intieme relaties aangaan – beïnvloedt het zelfvertrouwen en het vertrouwen in anderen. Een veilig gehecht kind bijvoorbeeld, voelt zich veilig, heeft een positief beeld van zichzelf en de ander, en heeft geleerd dat mensen met angst en lijden kunnen omgaan zonder dat ze door emotie overspoelt raken. Een onveilig gehecht kind daarentegen wordt vaak zo onafhankelijk en assertief dat het moeilijk steun en liefde kan aanvaarden. Of het toont een zeer afhankelijke hechting en een neiging tot zich vastklampen.

Hechting speelt zich af in alle ontwikkelingsfases van een mens (baby, kleuter, lagere schooltijd, puberteit, adolescentie, volwassenheid, ouderdom); voor kinderen zijn de ouders de belangrijkste hechtingsfiguren en op volwassen leeftijd wordt dat dikwijls de partner. Hechting breidt zich na de jeugd dus uit. In onze zoektocht naar veiligheid en innerlijke rust hechten we ons even goed aan materiële zaken, aan bezit, aan dieren, aan situaties, aan denkbeelden, aan land of volk of taal, aan concepten, aan kleuren, aan emoties, aan genotsmiddelen, aan pijn, … aan alles wat je maar kunt bedenken.

En als we een mensenleven vanuit het standpunt van hechting bekijken, dan zien we dat we met elke stap die we zetten, met elke vooruitgang die we maken, ook iets moeten achterlaten, iets moeten loslaten. Als we niet kunnen loslaten, dan kunnen we ook niet groeien.

Loslaten gaat niet altijd vanzelf, soms is het moeilijk en vraagt het veel, soms wordt het afgedwongen en doe je alles om het te voorkomen, soms wil je een hele tijd terug naar hoe het was, wil je niet echt groeien omdat het je simpelweg teveel kost.

bewust
loslaten

Wanneer je een probleem hebt met loslaten dan is het belangrijk te onderzoeken waaraan je precies zo gehecht bent. Soms is dat overduidelijk zoals bij het overlijden van een geliefde.
Een andere keer is dat lastiger zoals bij het niet kunnen loslaten van een nare opmerking van een vriend; hierin zit de hechting meer in de ideale vriendschap.

Naast dat loslaten een existentieel gegeven is en gerelateerd aan groei, kan enige rationalisatie van loslaten geen kwaad. S. Covey beschreef de cirkel van betrokkenheid en invloed. Wanneer je je betrokkenheid voelt en weinig invloed ervaart ontstaat er vaak frustratie. Nu zou je eerst kunnen bekijken hoe je invloed te vergroten. Kan dit niet of maar beperkt is loslaten de enige manier om jezelf te bevrijden van de last op je schouders.

Juist omdat gevoelens en emoties of een gebeurtenis niet tastbaar zijn, is loslaten een uitdaging. Want hoe laat je iets los wat je niet kunt vastpakken?

Daarom voelt loslaten soms als iets buiten je invloedssfeer. Maar als het je lukt, de meeste mensen hebben deze ervaring, soms door te relativeren of je eigen hechting te onderkennen, soms door de tijd en nieuwe prioriteiten, nieuwe inzichten, etc. Dan voel je de energie, de flow en de opluchting! Er is werkelijk een last van je schouders en ruimte voor groei! 

Voor loslaten heb je vertrouwen nodig. Vertrouwen dat je verder kan zonder die partner, dat werk, de spullen, je gelijk, de zekerheid.  Andersom geldt dus ook dat controle gebaseerd is op angst om datgene waaraan je gehecht bent los te laten. Dit kost energie, zeker wanneer zaken buiten je invloedssfeer je dwingen iets los te laten.

Omdat we gehecht zijn aan mensen, dingen, beelden, etc. verzinnen we allerlei controle mechanismen om te behouden wat we hebben. Dit geeft ons enige rust en het idee dat we dingen kunnen behouden.

  1. Onzekerheid en gebrek aan zelfvertrouwen.
    Als je alles van tevoren regelt en plant is de kans dat je in een onvoorziene lastige of zelfs “awkward” situatie terecht komt kleiner.
  1. Perfectionisme.
    Als je zoveel mogelijk zelf doet en het uiterste eruit haalt voorkom je een klacht of teleurstelling bij de ander en vergroot je de kans op tevredenheid
  1. Angst.
    Als je met alle beren op de weg rekening houdt wordt de kans dat er iets gebeurd waaraan je niet gedacht hebt kleiner.
  1. Waardering en erkenning.
    Door onze irritatie in te slikken en niet te zeggen wat we werkelijk denken vergroten we de kans dat de ander ons aardig blijft vinden.

We zijn dus gehecht aan gevoelens van zekerheid,  tevredenheid, dat dingen lopen zoals we willen, dat mensen om ons heen ons waarderen en zo min mogelijk conflicten. Om dat te bereiken hebben we een heel systeem van controle in elkaar gezet. Op zich handig, maar dit zorgt er ook voor dat we vervreemd zijn geraakt van loslaten, dingen op zijn beloop laten, zien hoe iets zich ontvouwd en ontwikkelt zonder daarop te interveniëren. We zijn expert geworden in strategieën om zaken krampachtig vast te houden. Dit gaat op zijn hoogst tijdelijk goed; zoals de Boeddha al zei: “niets blijft wat het is”.

Veranderingen en loslaten zijn dus onontkoombaar en toch weinig geoefend.

Daarnaast zegt Boeddha “Alles wat je loslaat komt naar je toe”. Alsof je door loslaten je Self-fulfilling prophecy doorbreekt, een voorbeeld:

“Je komt op het werk en groet je collega’s. Deze groeten niet terug. Stel dat je denkt dat dit met opzet was dan is de kans groot dat je afstand gaat nemen. Dit gedrag vergroot de kans op negativiteit en onbegrip “Self-fulfilling prophecy”. Als je het direct had kunnen loslaten had je geen afstand genomen waardoor de Self-fulfilling prophecy niet in werking had getreden”.

hoe doe je dat?
loslaten

Allereerst is het zaak te onderzoeken waarom het loslaten bij jou niet lukt. In algemene zin ligt de essentie in het volgende:

  • Rationaliseer betrokkenheid en invloed
  • Laat je perfectionisme los
  • Laat overbodige verlangens los
  • Laat je verwachtingen over anderen los
  • Relativeren en nuanceren
  • Wees jezelf en dat is goed!
  • Bepaal wat het belangrijkste is en streep de rest weg
  • Afleiding

verder praten?

Heb je na het lezen van dit artikel nog vragen? Of zou je willen dat een van onze psychologen over jouw specifieke situatie meedenkt? Dat kan telefonisch via 0900-0106 (99ct pm). Elke dag tussen 15 en 23 uur.

 

Hoe wij kunnen helpen?

Herken je kenmerken van problemen met loslaten bij jezelf, je kind of partner? En heb je het gevoel dat dit nadelige gevolgen heeft? Gun jezelf en jouw omgeving een persoonlijke psycholoog om je hierin te ondersteunen.

In een doorlopend gesprek bespreken we de rol die vasthouden in jouw leven speelt en wat de gevolgen daarvan zijn. Vervolgens bekijken we hoe het vasthouden ontstaan is en hoe het in stand wordt gehouden en waar de hechting ligt. We zoomen in op belangrijke ervaringen in je leven en stellen ons de vraag wat de verbanden zijn. Zodra we goed in kaart hebben maken we een logische strategie gericht op verandering. In zo’n strategie zit een hiërarchie, je begint immers niet met het moeilijkste. De strategie richt zich op gedachte en gedragsverandering.

Omdat wij werken met een dagelijks doorlopend gesprek kunnen we makkelijker praten over gedachten waarvan je niet loskomt in het hier-en-nu. Dit maakt het gesprek concreet en helpt bij het herkennen van gedachten het oproepen van de voor jou meest helpende alternatief.

De ervaring leert dat dit zeer efficiënt is; twee maanden brengt resultaat!

De psycholoog in je telefoon werkt ook als ‘stok achter de deur’. Oefeningen die je samen met je psycholoog hebt uitgezet worden dagelijks besproken waardoor je minder geneigd bent ze te ‘vergeten’ of voor je uit te schuiven. Dit werkt uitstekend bij oefeningen die betrekking hebben op loslaten! Vasthouden is vaak verbonden aan een behoefte aan controle en hechting. Daarom komt dit vaak in meerdere levensgebieden terug; werk, relatie, sport, gezin, vrije tijd, etc. Tevens is het verbonden aan je verantwoordelijkheidsgevoel en voldoening, waardoor het wel even puzzelen is wat je wilt veranderen en behouden. Omarming en acceptatie van jouw unieke zelf blijft een werkzame interventie en een hoger doel!

Waar jouw loslaat problemen je teveel in de weg staan is het punt van aandacht. Kernaannames zoals “ik kan hier niet mee leven” zijn een gewoonte geworden, waardoor we er bovenop moeten zitten om ze te veranderen. Het dagelijkse doorlopende gesprek leent zich hier ideaal voor.

Jouw persoonlijke psycholoog staat hierin naast je, stimuleert en coacht je hoe je relativeert en loslaat.

Hoe werkt het?

Om jouw gratis proefperiode te starten kun je je aanmelden via het aanmeldformulier (bovenstaande knop) of via WhatsApp (knop rechts onder in beeld). Je wordt dan binnen enkele uren benadert door jouw psycholoog om een telefonisch kennismakingsgesprek te plannen, waarna het doorlopende gesprek start.

Gun jezelf onbeperkt toegang tot jouw eigen psycholoog.

In het huidige systeem kost een sessie met een psycholoog of coach minimaal 99 euro. Bij psychologen Loket betaal je slechts 41 euro voor de hele week!

wat kan ik verwachten?

  • Jouw eigen psycholoog
  • Een doorlopend gesprek via de telefoon (tekst, audio en video)
  • Op afspraak beeld bellen
  • Onbeperkt contact
  • Vlotte reactie
  • Psycho-educatie
  • Sparrings-partner
  • Advies
  • Steun
  • Professionaliteit
  • Luisterend oor
  • Positiviteit
meer over loslaten