Hoogsensitief

Hoogsensitief
Mensen die hoogsensitief zijn hebben een aangeboren gevoeligheid voor prikkels uit de omgeving en ervaren meer en intenser dan anderen. Hoogsensitiviteit heeft zowel voor- als nadelen.  

Wat is
hoogsensitiviteit?

Hoogsensitiviteit is geen psychische klacht of psychische aandoening, maar een persoonlijkheidskenmerk. Een hoogsensitief persoon (HSP) heeft een aangeboren gevoeligheid voor prikkels uit de omgeving en ervaart meer en intenser dan anderen. Ongeveer 15 tot 20% van de mensen is hoogsensitief, en het komt bij zowel mannen als vrouwen evenveel voor.  

Het begip hoogsensitiviteit is in de jaren negentig geïntroduceerd door het Amerikaanse psychologenkoppel Elaine en Art Aron en heeft te maken met diepgaande informatieverwerking in de hersenen. Onderzoekers gaan er momenteel vanuit dat niet-hoogsensitieve mensen een soort filter hebben in het informatieverwerkingssysteem. Deze gefilterde informatie wordt verwerkt in de hersenen. Bij een HSP ontbreekt dat filter. Hierdoor komt er meer informatie binnen, die allemaal moet worden verwerkt. Er wordt nog onderzoek gedaan naar hoe dit proces precies verloopt; onderzoek laat al wel zien dat de hersenen van een HSP informatie beter en zorgvuldiger verwerken.  

Hoogsensitiviteit en hooggevoeligheid 
Sommige professionals op het gebied van hoogsensitiviteit zijn van mening dat hoogsensitiviteit en hooggevoeligheid dezelfde betekenis hebben. Volgens psycholoog Elke van Hoof is er een verschil. Hoogsensitiviteit ziet zij als een persoonlijkheidskenmerk. En hooggevoeligheid omschrijft van Hoof als een emotionele reactie die iemand door overprikkeling als gevolg van al die informatie krijgt.  

Voor- en nadelen
hoogsensitiviteit

Er zijn zowel voor- als nadelen voor mensen die hoogsensitief zijn. Een voordeel is bijvoorbeeld dat je meer kunt doen met dezelfde hoeveelheid informatie. De interpretaties die hoogsensitieve mensen op basis van dezelfde hoeveelheid informatie maken zouden meer samenhangend zijn en verder gaan dan die van mensen die niet hoogsensitief zijn. Verder is een HSP creatiever, empathischer en in staat om meer non-verbale signalen op te pikken. Ook merken zij sneller details en foutjes op die anderen niet zien, doorzien ze sociale processen (bijvoorbeeld in het gezinsleven of op de werkvloer) en zijn ze alert op gevaar.  

Daarentegen heeft hoogsensitief zijn ook nadelen. Je kunt bijvoorbeeld eerder overprikkeld raken, het risico lopen dat je dingen te persoonlijk opneemt en je kunt communicatieproblemen krijgen met mensen die niet hoogsensitief zijn. Verder blijkt uit onderzoek van de psychologe Friederike Gerstenberg dat een HSP sneller is en minder fouten maakt tijdens een taak, maar dat zij na afloop van de taak meer overprikkeling en meer stressgerelateerde klachten ervaren dan mensen die niet hoogsensitief zijn. Tot slot loopt een HSP meer risico op angsten, depressies of een burn-out in een slechte (werk)omgeving. Maar als de omgeving als positief wordt ervaren, doen hoogsensitieve mensen het zelfs beter dan mensen die niet hoogsensitief zijn: ze zijn sociaal competenter, hebben een betere gezondheid en hebben succesvollere carrières.  

Kinderen met
hoogsensitiviteit

Ieder kind is uniek, dus elk hoogsensitief kind is ook anders. Er zijn een aantal kenmerken die bij de meeste hoogsensitieve kinderen voorkomen: 

  • ze zijn vaak creatief; 
  • ze zijn perfectionistisch; 
  • ze zijn opmerkzaam; 
  • ze zijn nieuwsgierig en bedachtzaam; 
  • ze hebben moeite met verrassingen en veranderingen; 
  • ze kunnen heftig reageren als ze overprikkeld raken; 
  • ze reageren sneller emotioneel, doordat alles hen dieper raakt en doordat ze kunnen overlopen van de impact van bepaalde prikkels; 
  • ze hebben een groot inlevingsvermogen, zijn gevoelig voor stemmingen van anderen en zijn in staat rekening te houden met de gevoelens en behoeften van anderen. 

Werk &
hoogsensitiviteit

In Nederland heeft 15% van de werknemers wel eens een burn-out gehad, maar onder hoogsensitieve mensen is dat percentage nog hoger. Uit een enquête, afgenomen bij 1500 Nederlandse hoogsensitieve personen, blijkt dat meer dan de helft een burn-out heeft (gehad). Daarnaast blijkt uit onderzoek dat hoogsensitieve mensen op de werkvloer een verhoogd risico hebben op stress, concentratieproblemen en overmatige emotionaliteit.  

Hoogsensitiviteit heeft ook op de werkvloer voor- en nadelen. Dit hangt voor een groot deel van de omgeving af. Als de werkomstandigheden slecht zijn zullen hoogsensitieve mensen als eerst ‘omvallen’, maar als de werkomstandigheden goed zijn kunnen zij extra profiteren van positieve veranderingen op het werk of in het contact met collega’s. Voor een HSP is het dus van groot belang om een rustige werkomgeving te creëren.  

Omgaan met
hoogsensitiviteit

Het is belangrijk om goed te leren omgaan met hoogsensitiviteit, zeker als je zelf hoogsensitief bent. Er zijn een aantal punten die een belangrijke rol spelen in het omgaan met hoogsensitiviteit: 

  • jezelf omringen met mensen en omstandigheden die een positieve invloed op je hebben; 
  • negatieve omstandigheden veranderen waar mogelijk; 
  • zorgen voor een goed herstel na overprikkeling door middel van rust, harmonie en zelfzorg; 
  • bewaken en aanvoelen van je eigen grenzen. 

Delen:

Share on facebook
Share on twitter
Share on whatsapp
Lees verder

Meer artikelen

Gewoontes doorbreken

Gewoontes we kennen ze allemaal. De routine gewoontes zoals je rituelen bij het wakker worden en opstaan. De sociale gewoontes zoals het dichtklappen bij dominante mensen.

Narcisme kenmerken

Narcisme op een rij

We zien dat er veel aandacht is voor narcisme. Vermoedelijk niet omdat de narcist ineens aan zelfonderzoek doet om het eigen gedrag te begrijpen… Maar omdat narcisme een relatie onder druk zet en soms zelfs slachtoffers maakt. Partner, vrienden en familie zoeken het internet af naar antwoorden. Daarom hebben we voor jou een lijstje kenmerken samengesteld.

Narcisme

Wat is narcisme?

Er is veel aandacht is voor narcisme. En dat is waarschijnlijk niet omdat de narcist ineens aan zelfonderzoek doet…. Het zijn de partner, vrienden en familie die zich afvragen wat narcisme is, wat overkomt me, welke invloed heeft het op mij, kan de narcist veranderen, hoe ga ik er mee om en/of hoe kom ik ervan af?!

Mentale gevolgen van een lockdown

Mentale gevolgen van een lockdown

Nederland zit in lockdown. We zitten met onze gezinsleden allemaal op elkaar en irritaties worden uitvergroot. Daarnaast missen we de ontlading die uitjes en feestjes ons bieden. Lees hier de mentale gevolgen van de corona maatregelen.

Shopping Basket