hoogsensitief

Mensen die hoogsensitief zijn hebben een aangeboren gevoeligheid voor prikkels uit de omgeving en ervaren meer en intenser dan anderen. Hoogsensitiviteit heeft zowel voor- als nadelen.  

hoogsensitief psychologen loket

wat is
hoogsensitiviteit?

Hoogsensitiviteit is geen psychische klacht of psychische aandoening, maar een persoonlijkheidskenmerk. Een hoogsensitief persoon (HSP) heeft een aangeboren gevoeligheid voor prikkels uit de omgeving en ervaart meer en intenser dan anderen. Ongeveer 15 tot 20% van de mensen is hoogsensitief, en het komt bij zowel mannen als vrouwen evenveel voor.  

Het begip hoogsensitiviteit is in de jaren negentig geïntroduceerd door het Amerikaanse psychologenkoppel Elaine en Art Aron en heeft te maken met diepgaande informatieverwerking in de hersenen. Onderzoekers gaan er momenteel vanuit dat niet-hoogsensitieve mensen een soort filter hebben in het informatieverwerkingssysteem. Deze gefilterde informatie wordt verwerkt in de hersenen. Bij een HSP ontbreekt dat filter. Hierdoor komt er meer informatie binnen, die allemaal moet worden verwerkt. Er wordt nog onderzoek gedaan naar hoe dit proces precies verloopt; onderzoek laat al wel zien dat de hersenen van een HSP informatie beter en zorgvuldiger verwerken.  

Hoogsensitiviteit en hooggevoeligheid 
Sommige professionals op het gebied van hoogsensitiviteit zijn van mening dat hoogsensitiviteit en hooggevoeligheid dezelfde betekenis hebben. Volgens psycholoog Elke van Hoof is er een verschil. Hoogsensitiviteit ziet zij als een persoonlijkheidskenmerk. En hooggevoeligheid omschrijft van Hoof als een emotionele reactie die iemand door overprikkeling als gevolg van al die informatie krijgt.  

voor- en nadelen
hoogsensitiviteit

Er zijn zowel voor- als nadelen voor mensen die hoogsensitief zijn. Een voordeel is bijvoorbeeld dat je meer kunt doen met dezelfde hoeveelheid informatie. De interpretaties die hoogsensitieve mensen op basis van dezelfde hoeveelheid informatie maken zouden meer samenhangend zijn en verder gaan dan die van mensen die niet hoogsensitief zijn. Verder is een HSP creatiever, empathischer en in staat om meer non-verbale signalen op te pikken. Ook merken zij sneller details en foutjes op die anderen niet zien, doorzien ze sociale processen (bijvoorbeeld in het gezinsleven of op de werkvloer) en zijn ze alert op gevaar.  

Daarentegen heeft hoogsensitief zijn ook nadelen. Je kunt bijvoorbeeld eerder overprikkeld raken, het risico lopen dat je dingen te persoonlijk opneemt en je kunt communicatieproblemen krijgen met mensen die niet hoogsensitief zijn. Verder blijkt uit onderzoek van de psychologe Friederike Gerstenberg dat een HSP sneller is en minder fouten maakt tijdens een taak, maar dat zij na afloop van de taak meer overprikkeling en meer stressgerelateerde klachten ervaren dan mensen die niet hoogsensitief zijn. Tot slot loopt een HSP meer risico op angsten, depressies of een burn-out in een slechte (werk)omgeving. Maar als de omgeving als positief wordt ervaren, doen hoogsensitieve mensen het zelfs beter dan mensen die niet hoogsensitief zijn: ze zijn sociaal competenter, hebben een betere gezondheid en hebben succesvollere carrières.  

kinderen met
hoogsensitiviteit

Ieder kind is uniek, dus elk hoogsensitief kind is ook anders. Er zijn een aantal kenmerken die bij de meeste hoogsensitieve kinderen voorkomen: 

  • ze zijn vaak creatief; 
  • ze zijn perfectionistisch; 
  • ze zijn opmerkzaam; 
  • ze zijn nieuwsgierig en bedachtzaam; 
  • ze hebben moeite met verrassingen en veranderingen; 
  • ze kunnen heftig reageren als ze overprikkeld raken; 
  • ze reageren sneller emotioneel, doordat alles hen dieper raakt en doordat ze kunnen overlopen van de impact van bepaalde prikkels; 
  • ze hebben een groot inlevingsvermogen, zijn gevoelig voor stemmingen van anderen en zijn in staat rekening te houden met de gevoelens en behoeften van anderen. 

werk &
hoogsensitiviteit

In Nederland heeft 15% van de werknemers wel eens een burn-out gehad, maar onder hoogsensitieve mensen is dat percentage nog hoger. Uit een enquête, afgenomen bij 1500 Nederlandse hoogsensitieve personen, blijkt dat meer dan de helft een burn-out heeft (gehad). Daarnaast blijkt uit onderzoek dat hoogsensitieve mensen op de werkvloer een verhoogd risico hebben op stress, concentratieproblemen en overmatige emotionaliteit.  

Hoogsensitiviteit heeft ook op de werkvloer voor- en nadelen. Dit hangt voor een groot deel van de omgeving af. Als de werkomstandigheden slecht zijn zullen hoogsensitieve mensen als eerst ‘omvallen’, maar als de werkomstandigheden goed zijn kunnen zij extra profiteren van positieve veranderingen op het werk of in het contact met collega’s. Voor een HSP is het dus van groot belang om een rustige werkomgeving te creëren.  

omgaan met
hoogsensitiviteit

Het is belangrijk om goed te leren omgaan met hoogsensitiviteit, zeker als je zelf hoogsensitief bent. Er zijn een aantal punten die een belangrijke rol spelen in het omgaan met hoogsensitiviteit: 

  • jezelf omringen met mensen en omstandigheden die een positieve invloed op je hebben; 
  • negatieve omstandigheden veranderen waar mogelijk; 
  • zorgen voor een goed herstel na overprikkeling door middel van rust, harmonie en zelfzorg; 
  • bewaken en aanvoelen van je eigen grenzen. 

verder praten?

Heb je na het lezen van dit artikel nog vragen? Of zou je willen dat een van onze psychologen over jouw specifieke situatie meedenkt? Dat kan telefonisch via 0900-0106 (99ct pm). Elke dag tussen 15 en 23 uur.

 

Hoe wij kunnen helpen?

Herken je kenmerken van hoogsensitiviteit bij jezelf, jouw kind of partner? En heb je het gevoel dat dit nadelige gevolgen heeft? Gun jezelf en jouw omgeving een persoonlijke psycholoog om je hierin te ondersteunen!

In een doorlopend gesprek bespreken wij de rol die hoogsensitiviteit in jouw leven speelt en wat de gevolgen daarvan zijn. Mensen die hoogsensitief zijn hebben een aangeboren gevoeligheid voor prikkels uit de omgeving en ervaren meer en intenser dan anderen. Negatieve omstandigheden zullen hierdoor meer impact hebben, waardoor je ook eerder overprikkeld raakt of dingen te persoonlijk opneemt. We zoomen in op belangrijke ervaringen in jouw leven en stellen ons de vraag wat de verbanden zijn. Zodra we dit goed in kaart hebben, maken we een logische strategie gericht op verandering. In zo’n strategie zit een hiërarchie, je begint immers niet met het moeilijkste. De strategie richt zich op gedachte- en gedragsverandering.

Omdat wij werken met een dagelijks doorlopend gesprek kunnen we makkelijker praten over recente situaties of zelfs situaties in het hier-en-nu. Dit maakt het gesprek concreet en helpt bij het herkennen van situaties. De ervaring leert dat dit zeer efficiënt is; een maand brengt al resultaat!

De psycholoog in jouw telefoon werkt ook als een ‘stok achter de deur’. Oefeningen die jij samen met jouw psycholoog hebt uitgezet worden dagelijks besproken, waardoor je minder geneigd bent deze te ‘vergeten’ of voor je uit te schuiven. Het kan hierbij gaan over hoe je overprikkeling kunt voorkomen, hoe je kunt leren jouw eigen grenzen in de gaten te houden en hoe je om kunt gaan met negatieve omstandigheden. Hoogsensitiviteit is een persoonlijkheidstrek die ook voordelen kan hebben, zoals creatief en empathisch zijn en in staat om meer non-verbale signalen op te pikken. Omarming en acceptatie van jouw unieke zelf blijft een werkzame interventie en een hoger doel! Waar jouw hoogsensitiviteit je teveel in de weg staat is het punt van aandacht. Het dagelijks doorlopende gesprek leent zich hier perfect voor.

Jouw psycholoog staat hierin naast je, stimuleert en coacht je om te kiezen waarin hoogsensitiviteit jou helpt, hoe je relativeert en loslaat. Daarnaast blijkt dat we veel meer onderwerpen en moeilijke situaties kunnen behandelen, dan je zou doen bij reguliere wekelijkse consulten.

Hoe werkt het?

Om jouw gratis proefperiode te starten kun je je aanmelden via het aanmeldformulier (bovenstaande knop) of via WhatsApp (knop rechts onder in beeld). Je wordt dan binnen enkele uren benadert door jouw psycholoog om een telefonisch kennismakingsgesprek te plannen, waarna het doorlopende gesprek start.

Gun jezelf onbeperkt toegang tot jouw eigen psycholoog.

In het huidige systeem kost een sessie met een psycholoog of coach minimaal 99 euro. Bij psychologen Loket betaal je slechts 41 euro voor de hele week!

wat kan ik verwachten?

  • Jouw eigen psycholoog
  • Een doorlopend gesprek via de telefoon (tekst, audio en video)
  • Op afspraak beeld bellen
  • Onbeperkt contact
  • Vlotte reactie
  • Psycho-educatie
  • Sparrings-partner
  • Advies
  • Steun
  • Professionaliteit
  • Luisterend oor
  • Positiviteit
meer over hoogsensitiviteit