Grenzen
Sommige onder ons hebben moeite met het stellen van grenzen. Het kan hierbij gaan om een weigering op een verzoek of grensoverschrijdend gedrag van de ander. Waarom is dit eigenlijk zo moeilijk en lijkt het alsof we er niet vanaf kunnen komen?

Waarom is grenzen aangeven moeilijk?

In de psychologie wordt gebruik gemaakt van meerdere te onderscheiden menstypen. Binnen de benadering vanuit sociale vaardigheid worden 3 menstypen omschreven:

Sub-assertief persoon

Mensen die subassertief zijn, zullen vaak niet een verzoek durven te doen, bang om anderen een te grote last te bezorgen. Tegelijkertijd zullen ze, verzoeken die anderen aan hen doen, bijna altijd opvolgen. Zelfs wanneer ze daar geen tijd voor hebben of geen zin in hebben.

Mensen die sub-assertief zijn, geven hun grenzen niet duidelijk aan. Anderen zullen dan ook graag van hun diensten gebruik maken. Sub-assertieve mensen zorgen door hun gedrag dat de relatie die ze met een andere persoon hebben, goed blijft. Ze zijn goed voor de ander, maar doen tegelijkertijd zichzelf tekort.

Agressief persoon

Agressieve mensen zullen anderen niet vragen iets te doen, maar het hen commanderen. Ze barsten uit wanneer iets tegen hun zin in gebeurt. Gaat dit onbewust? Ze hebben niet in de gaten hoe ze met mensen in hun omgeving omgaan. Deze mensen komen goed voor hun eigen belangen op, maar houden helemaal geen rekening met belangen van anderen.

Assertief persoon

Assertieve mensen geven hun mening op een manier zodat de relatie met de ander goed blijft. Onder assertief gedrag wordt verstaan het durven geven van een opdracht of doen van een verzoek en het durven weigeren van een opdracht of een verzoek. Dit op zo’n manier dat de relatie met de omgeving in stand wordt gehouden, terwijl u daarbij ook met uw eigen belangen rekening houdt.

De subassertieve persoonlijkheid, welke ontstaan is uit aangeboren en aangeleerde factoren, vindt het lastig om grenzen te stellen. Het vervelende is echter dat het met de tijd vaak steeds moeilijker wordt om grenzen te gaan stellen.

Boeddha zegt “alles wat je toestaat, krijg je meer van”

Mensen interacteren onderling en maken ongeschreven afspraken ten aanzien van sociale verwachtingen – “We hebben de neiging te blijven hangen in de rollen die we spelen, in de manier waarop we onszelf en elkaar zien”.

Neem bijvoorbeeld een jong stel; man een beetje dominant en partner verzorgend, meegaand en subassertief. De relatie wordt gekenmerkt door een rolverdeling waarin de man partner beschermt in situaties die assertiviteit vereisen en partner ondersteunt partner in het najagen van zijn dromen.

Beide vormen verwachtingen over elkaar (kern aannames ), zoals “mijn man neemt de lastige situaties op zich” en “mijn partner is altijd welwillend”. Iedere situatie waarin deze rolverdeling wordt aangehouden, is een ervaring die de verwachtingen bevestigt en daarmee de rolverdeling verstevigt.

Daarnaast kiezen mensen onbewust vaak voor de weg met de minste weerstand. Neem bijvoorbeeld de leidinggevende die extra werk te verdelen heeft. Gaat zij naar de medewerker die direct moppert of diegene die reflexmatig “ja” zegt? Neemt de pester degene die zich moeilijk verweerd of diegene die direct een slimme opmerking terug heeft?

De coaches van Psychologen Loket adviseren je met enige regelmaat een grens te stellen zodat jij zelf, maar nog veel belangrijker, de ander gewend raakt aan jouw grenzen.

9 tips voor grenzen stellen

1. Identificeer je grenzen


Je kan geen goede grenzen stellen als je niet weet waar ze liggen. Bedenk waar je fysieke, emotionele, mentale en spirituele grenzen zijn. Denk na over wat je wil en kan tolereren en accepteren en waarom je je ongemakkelijk of gestrest voelt.

2. Let op je gevoelens

Rode vlaggen zijn stress of wrok. Als je deze gevoelens hebt tijdens een situatie of interactie, bedenk je dan wat daar de oorzaak van is. Wat is er met deze interactie of de persoon tegenover me dat me zo dwarszit? Gevoelens van wrok komen meestal door misbruik of het niet gewaardeerd worden. Het is vaak een teken dat we onszelf over onze eigen grenzen heen duwen omdat we ons schuldig voelen (en bijvoorbeeld een goede dochter of echtgenote willen zijn), of omdat iemand anders ons zijn verwachtingen, opvattingen of waarden oplegt.

3. Wees helder

Bij sommige mensen is er niet veel voor nodig om je grenzen aan te geven, Dit is vaak het geval als je soort gelijke communicatiestijlen, opvattingen en persoonlijkheden hebt. Bij anderen, zoals mensen met een andere persoonlijkheid of culturele achtergrond, moet je je soms directer uitspreken. Stel je de volgende situatie voor: de ene persoon vindt dat het aanvechten van iemands mening een gezonde manier van communiceren is, maar voor een andere persoon voelt dit respectloos en gespannen.

4. Geef jezelf toestemming

Angst, schuldgevoelens en twijfel aan zichzelf zijn grote potentiële valkuilen. Je kan bijvoorbeeld bang zijn voor de reactie van een ander als je je grenzen afdwingt. Of je schuldig voelen om nee te zeggen tegen een vriend. Misschien vraag je je af of je wel het recht hebt om grenzen te stellen. Maar het stelen van grenzen is juist een teken van een goede relatie, net als een teken van zelfrespect.

5. Wees zelfbewust

Zoals net benoemd, grenzen hebben alles te maken met het aanscherpen van je gevoelens en het respecteren ervan. Als je merkt dat je wegglijdt en je grenzen niet bewaart, stel jezelf dan de volgende vragen; wat is er veranderd? Wat ben ik, of de ander, aan het doen? of Wat is de situatie die me uitlokt waardoor ik boos of gestrest word? Denk dan na over je opties: Wat ga ik aan de situatie doen? en Waar heb ik controle over?

6. Denk na over je positie

De manier waarop je bent opgevoed en je rol in een gezin kunnen extra obstakels worden bij het stellen en bewaken van grenzen. Als je de rol van verzorger had, heb je geleerd om je op anderen te concentreren, jezelf emotioneel of fysiek te laten leeglopen. Het negeren van uw eigen behoeften is misschien normaal geworden. Denk ook aan de mensen waarmee je jezelf omringt; Zijn de relaties gelijkwaardig? Is er een gezond geven en nemen?

Naast relaties kan je omgeving ook ongezond zijn. Als je werkdag bijvoorbeeld acht uur per dag is, maar uw collega’s blijven minimaal 10 tot 11 uur, is er een impliciete verwachting om op het werk verder te gaan. Het kan dan lastig zijn om de enige te zijn die probeert om gezonde grenzen te behouden.

7. Selfcare

Maar van zelfzorg een prioriteit, dat betekent dus ook dat je jezelf toestemming geeft om jezelf op de eerste plaats te stellen. Dit versterkt ook de behoefte en motivatie om grenzen te stellen. Zelfzorg betekent ook het belang van je gevoelens erkennen en ze respecteren. Dit zijn belangrijke aanwijzingen over ons welzijn en over wat ons gelukkig en ongelukkig maakt. Als we ons prettig voelen, kunnen we een ook een betere vrouw, moeder, echtgenoot, collega of vriend zijn.

8. Wees assertief

Het is natuurlijk niet voldoende is om grenzen te stellen; je moet ze ook afdwingen. Hoewel we intellectueel weten dat mensen geen gedachtelezers zijn, verwachten we toch dat anderen weten wat ons pijn doet. Omdat ze dat niet doen, is het belangrijk om assertief met de andere persoon te communiceren wanneer ze een grens hebben overschreden. Laat de ander op een respectvolle manier weten wat in het bijzonder vervelend voor je is en dat je kunt samenwerken om het aan te pakken.

9. Begin klein

Zoals elke nieuwe vaardigheid, zal je moeten oefenen om er beter in te worden. Begin met een kleine grens die niet te zwaar voor je is. Bij mensen die je vertrouwd kan het helpen uit te spreken dat je hiermee bezig bent. Voor mensen die wat verder van je af staan kun je andere technieken inbrengen, zoals het creëren van ruimte; ´Ik kom er later op terug`.

Wil jij extra hulp bij het aangeven van grenzen? Bekijk hier hoe wij kunnen helpen!


Delen:

Share on facebook
Share on twitter
Share on whatsapp
Lees verder

Meer artikelen

Gewoontes doorbreken

Gewoontes we kennen ze allemaal. De routine gewoontes zoals je rituelen bij het wakker worden en opstaan. De sociale gewoontes zoals het dichtklappen bij dominante mensen.

Narcisme kenmerken

Narcisme op een rij

We zien dat er veel aandacht is voor narcisme. Vermoedelijk niet omdat de narcist ineens aan zelfonderzoek doet om het eigen gedrag te begrijpen… Maar omdat narcisme een relatie onder druk zet en soms zelfs slachtoffers maakt. Partner, vrienden en familie zoeken het internet af naar antwoorden. Daarom hebben we voor jou een lijstje kenmerken samengesteld.

Narcisme

Wat is narcisme?

Er is veel aandacht is voor narcisme. En dat is waarschijnlijk niet omdat de narcist ineens aan zelfonderzoek doet…. Het zijn de partner, vrienden en familie die zich afvragen wat narcisme is, wat overkomt me, welke invloed heeft het op mij, kan de narcist veranderen, hoe ga ik er mee om en/of hoe kom ik ervan af?!

Mentale gevolgen van een lockdown

Mentale gevolgen van een lockdown

Nederland zit in lockdown. We zitten met onze gezinsleden allemaal op elkaar en irritaties worden uitvergroot. Daarnaast missen we de ontlading die uitjes en feestjes ons bieden. Lees hier de mentale gevolgen van de corona maatregelen.

Shopping Basket