Dwang
Een dwangstoornis, ook wel obsessieve-compulsieve stoornis genoemd, wordt gekenmerkt door steeds terugkerende dwanggedachten en dwangbeelden (obsessies). Daarnaast ervaar je een dwang om bepaalde handelingen zoals handen wassen uit te voeren (compulsies).

Wat is
dwang?

Iedereen kent het wel: bijvoorbeeld steeds hetzelfde deuntje in je hoofd hebben, controleren of het gas uit is of dat de deur op slot is, je kleren netjes opruimen, voortdurend blijven schoonmaken of alleen op de witte stoeptegels lopen. Soms zijn deze gewoonten extreem geworden: je moet wel tien keer terug naar huis om te controleren of de deur wel op slot is, of je bent uren bezig om al je kleding precies recht op te vouwen en in de kast te leggen. Het dagelijkse ‘moeten’ is dan een ongezonde dwang geworden, ook wel een dwangstoornis of obsessieve-compulsieve stoornis genoemd. Het word gekenmerkt door steeds terugkerende dwanggedachten en dwangbeelden, ook wel obsessies genoemd. Daarnaast ervaar je de drang om bepaalde handelingen, zoals handen wassen of iets meerdere keren controleren, uit te voeren. Dit worden compulsies genoemd. De gedachten en/of handelingen nemen veel tijd in beslag en zorgen voor serieuze problemen in het dagelijks leven. Je vertrouwt je eigen waarneming niet meer, waardoor je onzeker wordt. Een dwangstoornis gaat bijna nooit vanzelf over en kan ernstiger worden naarmate je meer stress hebt.  

Oorzaken van
dwang

Een dwangstoornis ontstaat meestal door een combinatie van verschillende factoren. Allereerst is erfelijkheid een belangrijke lichamelijke oorzaak. Als dwangstoornissen in je familie voorkomen, heb je een grotere kans om een dwangstoornis te krijgen. Een andere oorzaak is dat wat je meemaakt in je leven: lichamelijke mishandeling en seksueel misbruik tijdens de kindertijd, en andere stressvolle of traumatische gebeurtenissen verhogen de kans op het ontwikkelen van een dwangstoornis. Verder kunnen persoonlijke eigenschappen je extra vatbaar maken voor het krijgen van een dwangstoornis; als je bijvoorbeeld snel angstig bent of als je behoefte hebt aan een hoge mate van controle en veiligheid.  

Symptomen
dwang

Mensen met een dwangstoornis hebben vaak de volgende kenmerken: 

  • ze willen alles in het leven perfect regelen; 
  • ze kunnen nergens, zonder zorgen, van genieten; 
  • ze hebben een verstoorde dagelijkse routine door voortdurende dwanghandelingen; 
  • ze hebben last van verstoorde sociale activiteiten door voortdurende dwanghandelingen.   

Een dwangstoornis wordt gekenmerkt door obsessies en compulsies.  

Obsessies 
Dwanggedachten (obsessies) zijn gedachten, beelden of neigingen die steeds weer terugkomen en kunnen als opdringerig beleefd worden. Ze zijn akelig, storend en je wordt er gespannen, bang en onrustig van. Je kunt proberen om ze te negeren of tegen te houden, maar vaak stoppen deze gedachten pas als je bepaalde handelingen uitvoert.  

Compulsies  
Dwanghandelingen (compulsies) zijn handelingen of regels die je van jezelf steeds weer moet uitvoeren. Op deze manier probeer je de angst en onrust in jezelf te stoppen. Voorbeelden van compulsies zijn repetitieve handelingen (controleren, ordenen, handen wassen) of psychische activiteiten (tellen, bidden, in gedachten woorden/zinnen herhalen).  

Behandeling
dwang

Een obsessieve-compulsieve stoornis kan worden behandeld door cognitieve therapie, gedragstherapie en/of met medicijnen. ‘Exposure in vivo’ met responspreventie is de meest geschikte vorm van therapie. Tijdens de therapie krijg je juist die voorwerpen of situaties te zien (of je neemt ze in gedachten) waar je dwanggedachten van krijgt en die je zo bang maken. Dit wordt exposure genoemd. Je leert in zulke situaties vol te houden en je dwanghandelingen tegen te houden. Bij cognitieve therapie draait het om het denkproces zelf: zwart/wit denken, fouten in perceptie en verkeerde conclusies trekken. Een combinatie van gedragstherapie en cognitieve therapie zorgt ervoor dat je gedachtes leert verdragen en negeren, in plaats van ze te vermijden.  

Delen:

Share on facebook
Share on twitter
Share on whatsapp
Lees verder

Meer artikelen

Gewoontes doorbreken

Gewoontes we kennen ze allemaal. De routine gewoontes zoals je rituelen bij het wakker worden en opstaan. De sociale gewoontes zoals het dichtklappen bij dominante mensen.

Narcisme kenmerken

Narcisme op een rij

We zien dat er veel aandacht is voor narcisme. Vermoedelijk niet omdat de narcist ineens aan zelfonderzoek doet om het eigen gedrag te begrijpen… Maar omdat narcisme een relatie onder druk zet en soms zelfs slachtoffers maakt. Partner, vrienden en familie zoeken het internet af naar antwoorden. Daarom hebben we voor jou een lijstje kenmerken samengesteld.

Narcisme

Wat is narcisme?

Er is veel aandacht is voor narcisme. En dat is waarschijnlijk niet omdat de narcist ineens aan zelfonderzoek doet…. Het zijn de partner, vrienden en familie die zich afvragen wat narcisme is, wat overkomt me, welke invloed heeft het op mij, kan de narcist veranderen, hoe ga ik er mee om en/of hoe kom ik ervan af?!

Mentale gevolgen van een lockdown

Mentale gevolgen van een lockdown

Nederland zit in lockdown. We zitten met onze gezinsleden allemaal op elkaar en irritaties worden uitvergroot. Daarnaast missen we de ontlading die uitjes en feestjes ons bieden. Lees hier de mentale gevolgen van de corona maatregelen.

Shopping Basket