Dwang

Een dwangstoornis, ook wel obsessieve-compulsieve stoornis genoemd, wordt gekenmerkt door steeds terugkerende dwanggedachten en dwangbeelden (obsessies). Daarnaast ervaar je een dwang om bepaalde handelingen zoals handen wassen uit te voeren (compulsies).

Dwang

wat is
Dwang?

Iedereen kent het wel: bijvoorbeeld steeds hetzelfde deuntje in je hoofd hebben, controleren of het gas uit is of dat de deur op slot is, je kleren netjes opruimen, voortdurend blijven schoonmaken of alleen op de witte stoeptegels lopen. Soms zijn deze gewoonten extreem geworden: je moet wel tien keer terug naar huis om te controleren of de deur wel op slot is, of je bent uren bezig om al je kleding precies recht op te vouwen en in de kast te leggen. Het dagelijkse ‘moeten’ is dan een ongezonde dwang geworden, ook wel een dwangstoornis of obsessieve-compulsieve stoornis genoemd. Het word gekenmerkt door steeds terugkerende dwanggedachten en dwangbeelden, ook wel obsessies genoemd. Daarnaast ervaar je de drang om bepaalde handelingen, zoals handen wassen of iets meerdere keren controleren, uit te voeren. Dit worden compulsies genoemd. De gedachten en/of handelingen nemen veel tijd in beslag en zorgen voor serieuze problemen in het dagelijks leven. Je vertrouwt je eigen waarneming niet meer, waardoor je onzeker wordt. Een dwangstoornis gaat bijna nooit vanzelf over en kan ernstiger worden naarmate je meer stress hebt.  

oorzaken van
dwang

Een dwangstoornis ontstaat meestal door een combinatie van verschillende factoren. Allereerst is erfelijkheid een belangrijke lichamelijke oorzaak. Als dwangstoornissen in je familie voorkomen, heb je een grotere kans om een dwangstoornis te krijgen. Een andere oorzaak is dat wat je meemaakt in je leven: lichamelijke mishandeling en seksueel misbruik tijdens de kindertijd, en andere stressvolle of traumatische gebeurtenissen verhogen de kans op het ontwikkelen van een dwangstoornis. Verder kunnen persoonlijke eigenschappen je extra vatbaar maken voor het krijgen van een dwangstoornis; als je bijvoorbeeld snel angstig bent of als je behoefte hebt aan een hoge mate van controle en veiligheid.  

symptomen
dwang

Mensen met een dwangstoornis hebben vaak de volgende kenmerken: 

  • ze willen alles in het leven perfect regelen; 
  • ze kunnen nergens, zonder zorgen, van genieten; 
  • ze hebben een verstoorde dagelijkse routine door voortdurende dwanghandelingen; 
  • ze hebben last van verstoorde sociale activiteiten door voortdurende dwanghandelingen.   

Een dwangstoornis wordt gekenmerkt door obsessies en compulsies.  

Obsessies 
Dwanggedachten (obsessies) zijn gedachten, beelden of neigingen die steeds weer terugkomen en kunnen als opdringerig beleefd worden. Ze zijn akelig, storend en je wordt er gespannen, bang en onrustig van. Je kunt proberen om ze te negeren of tegen te houden, maar vaak stoppen deze gedachten pas als je bepaalde handelingen uitvoert.  

 

Compulsies  
Dwanghandelingen (compulsies) zijn handelingen of regels die je van jezelf steeds weer moet uitvoeren. Op deze manier probeer je de angst en onrust in jezelf te stoppen. Voorbeelden van compulsies zijn repetitieve handelingen (controleren, ordenen, handen wassen) of psychische activiteiten (tellen, bidden, in gedachten woorden/zinnen herhalen).  

behandeling
dwang

Een obsessieve-compulsieve stoornis kan worden behandeld door cognitieve therapie, gedragstherapie en/of met medicijnen. ‘Exposure in vivo’ met responspreventie is de meest geschikte vorm van therapie. Tijdens de therapie krijg je juist die voorwerpen of situaties te zien (of je neemt ze in gedachten) waar je dwanggedachten van krijgt en die je zo bang maken. Dit wordt exposure genoemd. Je leert in zulke situaties vol te houden en je dwanghandelingen tegen te houden. Bij cognitieve therapie draait het om het denkproces zelf: zwart/wit denken, fouten in perceptie en verkeerde conclusies trekken. Een combinatie van gedragstherapie en cognitieve therapie zorgt ervoor dat je gedachtes leert verdragen en negeren, in plaats van ze te vermijden.  

verder praten?

Heb je na het lezen van dit artikel nog vragen? Of zou je willen dat een van onze psychologen over jouw specifieke situatie meedenkt? Dat kan telefonisch via 0900-0106 (99ct pm). Elke dag tussen 15 en 23 uur.

 

Hoe wij kunnen helpen?

Heb jij ook wel eens last van onaangename terugkerende gedachten, neigingen of beelden? Of heb je het gevoel dat je bepaalde handelingen steeds weer opnieuw moet uitvoeren? Wij van Psychologen Loket bieden jou psychologisch advies en dagelijkse ondersteuning, zonder wachtlijsten, hoge kosten en ingewikkelde toelatingseisen.  

Psychologen Loket hanteert een nieuw consult model, overgewaaid vanuit Amerika: een lidmaatschap op maat waarin je dagelijks in contact kan staan met jouw eigen psycholoog.  

Het contact vindt plaats door middel van WhatsApp-tekstberichten en één of meer videocall-afspraken. Hierdoor kunnen de klachten gedeeld worden op het moment dat ze zich voor doen. Hierbij kan het gaan om klachten over de omgang met dwang; hoe kan ik bijvoorbeeld de televisie aan laten staan, zonder ervan overtuigd te raken dat het huis in brand zal vliegen? Of hoe kan ik leren om die “vieze” trapleuning aan te raken? Ook kan het maken van onderscheid tussen de ‘goede manier’ en de ‘dwangmanier’ om handelingen uit te voeren, voor vragen zorgen.Verder werkt het direct kunnen delen van je klachten uitstekend voor de angsten die tot de dwanggedachten en -handelingen leiden, omdat het werkt als blootstelling/exposure aan je angsten. Daarnaast kan je direct aan de slag met het formuleren van andere gedachten (rationele gedachten) en het kiezen van ander gedrag; essentieel om je angst te overwinnen.  

Het WhatsApp contact maakt het makkelijk je te voorzien van digitale informatie zoals website-linken, vlogs en inhoudelijke informatie, waardoor de juiste informatie over dwang makkelijk beschikbaar is.   

Het dagelijks in contact staan met je psycholoog werkt ook als ‘stok achter de deur’. Oefeningen die je samen met je psycholoog hebt uitgezet worden dagelijks besproken waardoor je minder geneigd bent ze te ‘vergeten’ of voor je uit te schuiven. Dit gebeurt relatief vaak bij deze angstgerelateerde klachten, omdat de primaire reactie bij angst vermijden/‘wegwezen’ is. Je psycholoog staat als het ware naast je, stimuleert en coacht je om de moeilijke situaties aan te gaan. Daarnaast blijkt dat we veel meer onderwerpen en moeilijke situaties kunnen behandelen dan je zou doen bij reguliere wekelijkse consulten.  

Hoe werkt het?

Om jouw gratis proefperiode te starten kun je je aanmelden via het aanmeldformulier (bovenstaande knop) of via WhatsApp (knop rechts onder in beeld). Je wordt dan binnen enkele uren benadert door jouw psycholoog om een telefonisch kennismakingsgesprek te plannen, waarna het doorlopende gesprek start.

Gun jezelf onbeperkt toegang tot jouw eigen psycholoog.

In het huidige systeem kost een sessie met een psycholoog of coach minimaal 99 euro. Bij psychologen Loket betaal je slechts 41 euro voor de hele week!

wat kan ik verwachten?

  • Jouw eigen psycholoog
  • Een doorlopend gesprek via de telefoon (tekst, audio en video)
  • Op afspraak beeld bellen
  • Onbeperkt contact
  • Vlotte reactie
  • Psycho-educatie
  • Sparrings-partner
  • Advies
  • Steun
  • Professionaliteit
  • Luisterend oor
  • Positiviteit
meer over Dwang