Depressie

Een depressie wordt voornamelijk gekenmerkt door een langdurige aanwezigheid van sombere gevoelens en/of verminderde interesse of plezier hebben in bijna alles wat je doet. De oorzaken en gevolgen van een depressie verschillen per persoon.

Depressie

wat is een
depressie?

Iedereen heeft wel eens sombere gevoelens of een sombere bui. Zo’n sombere bui kan verschillende oorzaken hebben, zoals een ruzie, een teleurstelling of vermoeidheid. Meestal verdwijnt die sombere bui vanzelf, na een paar uur of na een paar dagen. Sombere gevoelens kunnen ook langer aanhouden; wanneer je relatie bijvoorbeeld wordt verbroken of als je ontslagen wordt. Maar ook tijdens deze langere periode van somberheid kun je vaak nog wel plezier beleven aan leuke dingen in je leven, zoals je omgang met familie en vrienden, het ondernemen van leuke en gezellige activiteiten en je sport.  

Bij een depressie is het anders. Alleen de negatieve gevoelens zijn dan nog aanwezig. Een depressie is een geestelijke toestand waarin je absoluut niets positiefs meer kunt ontdekken; niet aan je eigen leven en ook niet aan de wereld om je heen. De somberheid die je voelt is veel heftiger en intenser en lijkt niet weg te gaan. Je hebt een leeg en futloos gevoel, niemand kan je opvrolijken en er is niets meer dat je nog interesseert.  

Van alle psychische aandoeningen die er zijn komen depressies het vaakst voor. Eén op de vijf volwassenen (18-64 jaar) in Nederland krijgt ooit in zijn of haar leven een depressie. Over het algemeen hebben vrouwen vaker last van een depressie dan mannen. Een depressie kan kort duren, maar ook maanden of zelfs jaren duren.  

oorzaken van een
depressie

Het is onduidelijk hoe een depressie precies ontstaat. Een depressie ontstaat meestal door een combinatie van persoonlijke eigenschappen, lichamelijke oorzaken en gebeurtenissen die je meemaakt in je leven.  

Persoonlijke eigenschappen 
Sommige persoonlijke eigenschappen kunnen iemand extra kwetsbaar maken voor somberheid: 

  • angst om te mislukken; 
  • dingen té goed willen doen; 
  • er niet goed in slagen om problemen op te lossen of nare gebeurtenissen te verwerken; 
  • gebrek aan zelfvertrouwen; 
  • niemand om steun durven vragen; 
  • veel van jezelf eisen; 
  • vinden dat je het nooit goed doet.  

Lichamelijke oorzaken 
Erfelijkheid speelt een rol, maar als depressies in je familie voorkomen betekent dat niet dat je zelf ook een depressie krijgt. Je genetische kwetsbaarheid is dan wel groter. Daarnaast zijn er bepaalde stoffen die voor sombere gevoelens kunnen zorgen: alcohol, drugs, medicijnen en hormonen. Verder gaan bepaalde lichamelijke ziekten vaak samen met depressieve gevoelens. Voorbeelden zijn diabetes, kanker een beroerte en hart- en vaatziekten. 

Gebeurtenissen 
Goede of slechte ervaringen of gebeurtenissen die je leven opeens erg veranderen, kunnen ervoor zorgen dat je depressief wordt. Voorbeelden zijn: 

  • het vroeg overlijden van (één van) je ouders; 
  • het overlijden van je partner; 
  • ontslag; 
  • een beroving; 
  • een ongeluk; 
  • een verhuizing; 
  • nare gebeurtenissen die lang geleden zijn gebeurd, zoals emotionele verwaarlozing, mishandeling en/of misbruik. 

symptomen
depressie

Een depressie heeft twee hoofdsymptomen: je beleeft nergens meer plezier aan én hebt minimaal twee weken achter elkaar last van somberheid en neerslachtigheid. Daarnaast zijn er nog zeven andere concrete signalen van depressie: 

  • concentratieproblemen of besluiteloosheid; 
  • dagelijks weinig of juist veel slapen;
  • last van vermoeidheid en energieverlies; 
  • motorische bewegingen zijn langzamer of juist onrustiger geworden; 
  • schuldgevoelens of gevoelens van waardeloosheid; 
  • terugkerende gedachten over de dood en/of zelfdoding; 
  • veel of weinig eten en daardoor duidelijke gewichtstoename of -afname.  

Je spreekt van een depressie als je minimaal vijf van bovenstaande symptomen hebt, waarvan minstens één symptoom een hoofdsymptoom moet zijn. Wanneer je minder dan vijf symptomen hebt, spreek je van een dip.  

Naast bovenstaande symptomen, zijn er nog andere klachten die kunnen wijzen op een depressie. Deze klachten zijn te verdelen onder psychische klachten, lichamelijke klachten en gedachten en gedrag.  

Psychische klachten:

  • niets leuk vinden;
  • gevoelens van leegte;
  • angstige, wanhopige en machteloze gedachten;
  • veel huilen zonder opluchting of niet kunnen huilen.

Lichamelijke klachten:

  • last van hartkloppingen;
  • last van een droge mond;
  • minder of geen seksuele gevoelens;
  • duizeligheid en trillende handen;
  • onverklaarbare pijn; druk op de borst, hoofdpijn of rugpijn.

Gedachten en gedrag:

  • vergeetachtigheid;
  • snel geïrriteerd en boos zijn;
  • veel piekeren, vaak over hetzelfde;
  • langzaam praten en niet goed na kunnen denken;
  • niet vooruit te branden zijn of juist geen moment kunnen stil zitten.

soorten
depressie

Depressies kunnen variëren van mild tot zwaar. Daarnaast zijn er verschillende soorten depressies. Depressies kunnen voorkomen bij jongeren en bij ouderen. Voorbeelden van depressies bij jongeren zijn depressies na de bevalling: een postpartum of postnatale depressie.

Dysthymie, ook wel chronische depressie genoemd, is een milde variant van depressie. Wanneer je last hebt van een dysthyme depressie dan heb je minder symptomen dan wanneer je last hebt van een ‘gewone’ depressie. Daarnaast zijn de verschijnselen die zich voordoen minder intens. Maar je hebt er langer last van; minstens twee jaar. Mensen met dysthymie voelen zich een groot deel van de dag somber. 1.3% van de Nederlandse bevolking tot 65 jaar heeft ooit in het leven dysthymie gehad. Het komt vaker voor bij vrouwen dan bij mannen.

Van een seizoensgebonden depressie spreek je wanneer een depressie ieder jaar weer in hetzelfde seizoen terug komt. Zo hebben veel mensen last van bijvoorbeeld een winterdepressie.

Een depressie kan ook deel uitmaken van een bipolaire stoornis, ook wel een manisch-depressieve stoornis genoemd. Een bipolaire stoornis begint meestal in de vroege volwassenheid en kenmerkt zich door afwisseling in extreem hoge pieken (uitbundige stemming) en diepe dalen (ernstige depressie). 1.3% van de Nederlandse bevolking van 18 tot 65 jaar heeft ooit in het leven een bipolaire stoornis gehad.

behandeling
depressie

De behandelvorm van een depressie hangt af van de ernst van je klachten. Bij milde klachten kun je zelf al veel doen, zoals het contact blijven houden met familie en vrienden, het aanhouden van een regelmatige dagindeling, regelmatig eten, meer gaan bewegen en naar buiten gaan.  

Maar soms helpen deze maatregelen niet voldoende. Verschillende therapievormen zoals (cognitieve) gedragstherapie, interpersoonlijke therapie en mindfulness zijn dan mogelijk. Cognitieve gedragstherapie helpt je om grip te krijgen op je verstoorde emotieregulatie, waardoor je ook in de toekomst beter met negatieve emoties en tegenslagen om kunt gaan. Bij mensen met een winterdepressie is lichttherapie een goede optie. Bij een zeer ernstige, langdurige depressie wordt soms gekozen voor Elektro Convulsie Therapie (ECT).  

Ook medicatie wordt voorgeschreven, meestal bij een ernstige en langdurige depressie. Medicatie zoals antidepressiva kan dan helpend zijn. Een combinatie van medicatie en therapie is ook mogelijk.   

verder praten?

Heb je na het lezen van dit artikel nog vragen? Of zou je willen dat een van onze psychologen over jouw specifieke situatie meedenkt? Dat kan telefonisch via 0900-0106 (99ct pm). Elke dag tussen 15 en 23 uur.

 

Hoe wij kunnen helpen?

Heb je last van sombere gedachten en gevoelens? Vind je dingen niet meer zo leuk als voorheen of merk je dat je jezelf terugtrekt? Of merk je dit bij je partner of kind? Gun jezelf en jouw omgeving een persoonlijke psycholoog om je hierin te ondersteunen.

In een doorlopend gesprek bespreken wij de rol die de depressie in jouw leven speelt en hoe het bij jou tot uiting komt. We bekijken hoe de depressie is ontstaan en hoe het in stand wordt gehouden. We zoomen in op belangrijke ervaringen in jouw leven en stellen ons de vraag wat de verbanden zijn. Zodra we dit goed in kaart hebben, maken we een logische strategie gericht op verandering. In zo’n strategie zit een hiërarchie, je begint immers niet met het moeilijkste. De strategie richt zich op gedachte- en gedragsverandering.

Omdat wij werken met een dagelijks doorlopend gesprek kunnen we makkelijker praten over recente situaties of zelfs situaties in het hier-en-nu. Dit maakt het gesprek concreet en helpt bij het herkennen van je gedachten, gevoelens en gedragingen
De ervaring leert dat dit zeer efficiënt is; Twee maanden brengt al resultaat!

De psycholoog in jouw telefoon werkt ook als een ‘stok achter de deur’. Oefeningen die jij samen met jouw psycholoog hebt uitgezet worden dagelijks besproken, waardoor je minder geneigd bent deze te ‘vergeten’ of voor je uit te schuiven. Dit werkt uitstekend bij oefeningen die betrekking hebben op depressie! De behoefte om je terug te trekken is erg sterk als je je niet fijn voelt, dat kennen we allemaal. Echter als dit te lang duurt verstoord het je dopamine huishouding, waardoor de depressieve klachten in stand worden gehouden. Daarnaast zien we dat depressie als een olievlek steeds meer levensgebieden beïnvloed; werk, relatie, sport, gezin, vrije tijd, etc. Dit maakt dat vroegtijdig ingrijpen essentieel is!
Kernaannames zoals “ik ben niet goed genoeg, of niet de moeite waard…” zijn een gewoonte geworden, waardoor het steeds meer je interpretatie en gedachtestroom beheerst. Het dagelijks doorlopende gesprek maakt het makkelijker dit te herkennen en aan te passen.

Jouw psycholoog staat hierin naast je, stimuleert en coacht je om in beweging te komen en je eigen aannames te onderzoeken; don’t believe everything you think. Het blijkt dat we veel meer onderwerpen en moeilijke situaties kunnen behandelen, dan je zou doen bij losse wekelijkse sessies.

Hoe werkt het?

Om jouw gratis proefperiode te starten kun je je aanmelden via het aanmeldformulier (bovenstaande knop) of via WhatsApp (knop rechts onder in beeld). Je wordt dan binnen enkele uren benadert door jouw psycholoog om een telefonisch kennismakingsgesprek te plannen, waarna het doorlopende gesprek start.

Gun jezelf onbeperkt toegang tot jouw eigen psycholoog.

In het huidige systeem kost een sessie met een psycholoog of coach minimaal 99 euro. Bij psychologen Loket betaal je slechts 41 euro voor de hele week!

wat kan ik verwachten?

  • Jouw eigen psycholoog
  • Een doorlopend gesprek via de telefoon (tekst, audio en video)
  • Op afspraak beeld bellen
  • Onbeperkt contact
  • Vlotte reactie
  • Psycho-educatie
  • Sparrings-partner
  • Advies
  • Steun
  • Professionaliteit
  • Luisterend oor
  • Positiviteit
meer over depressie