onzeker tiener

De onzekere tiener

In de praktijk waar ik werk als orthopedagoog, ontmoette ik de 16-jarige Sophie, zij kwam binnen met veel somberheid, ze zat veel thuis op haar kamer, had paniekaanvallen en was ontzettend onzeker over zichzelf.

Een beetje verlegenheid of zenuwachtige gevoelens in nieuwe sociale situaties is iets wat veel mensen wel kennen. Als dat zenuwachtige of ongemakkelijke gevoel heel sterk is en je erg angstig bent voor wat anderen van je vinden, kan dat ertoe leiden dat je liever niet meer naar sociale situaties toe gaat. Wanneer je deze situaties ontloopt om je niet angstig te hoeven voelen en geen beoordeling te hoeven krijgen van anderen, noemen we dat wel ‘vermijding’. Wanneer angst voor de beoordeling van anderen in sociale situaties zo hoog is dat je het gaat vermijden, spreken we ook wel van een sociale angststoornis. Sociale angst kan veel invloed hebben op iemands leven. Zo kan het invloed hebben op het functioneren op school, het maken vrienden en ‘gezellig’ naar een feestje gaan is vaak een probleem. Terwijl je dat misschien wel graag allemaal zou willen doen.

Somber, paniek en onzekerheid

Somber paniek en onzekerheid bij tiener

In de praktijk waar ik werk als orthopedagoog, ontmoette ik een onzekere tiener. De 16-jarige Sophie kwam binnen met veel somberheid, ze zat veel thuis op haar kamer, had paniekaanvallen en was ontzettend onzeker over zichzelf. Haar moeder merkte dat ze veel thuis zat en zich terugtrok, maar praten over haar gevoelens deed Sophie niet. Tijdens de gesprekken met Sophie duurde het even voor zij vertrouwen kreeg en zichzelf open durfde te stellen. Het bleek dat haar klachten grotendeels wegkwamen uit haar onzekerheid en angst in sociale situaties. Ze kon in deze situaties erg gaan overdenken over wat mensen van haar vonden, wat zorgde voor zoveel angst dat ze in paniek raakte. Om te voorkomen dat ze zich angstig voelde of in paniek raakte, bleef Sophie liever thuis, op haar kamer. Daar voelde ze zich erg somber en was veel aan het piekeren.

Van negatief naar positief

Met Sophie ben ik aan de slag gegaan met Cognitieve Gedragstherapie. Sophie leerde hierdoor wat haar paniek triggerde en wat haar kon helpen een paniekaanval te voorkomen of sneller uit een paniekaanval te komen. Al vrij snel had zij haar paniekaanvallen meer onder controle en namen deze af. Om te werken aan een positiever zelfbeeld heeft Sophie een positiviteitsdagboek bijgehouden en leerde zij dat ze eigenlijk veel positieve eigenschappen had, waar ze zich eerst niet van bewust was. Sophie had veel negatieve overtuigingen over zichzelf en had disfunctionele gedachten in sociale situaties. Zo vertelde Sophie over een situatie waarin zij met haar moeder naar de sportschool ging. Sophie wist nog niet hoe ze alle oefeningen goed moest uitvoeren en dacht: ‘iedereen kijkt naar mij, ik doe het vast verkeerd’ en ‘ik zet mezelf echt voorschut’. Sophie werd zo zenuwachtig dat ze na 1 oefening is gestopt en op een bankje is gaan wachten tot haar moeder klaar was. Hierna is ze niet weer teruggegaan naar de sportschool. De gedachten die Sophie had in sociale situaties zijn wij samen gaan onderzoeken; ‘is het eigenlijk wel echt waar wat je denkt? Wat voor bewijs heb je ervoor dat dit waar is? En zijn er ook andere verklaringen?’ We probeerden samen alternatieve, meer helpende gedachten te formuleren, die ervoor zorgden dat ze zich minder angstig zou voelen. Dit anders leren denken gaat niet van de een op de andere dag, maar vraagt veel doorzettingsvermogen.

In sociale situaties

tiener in sociale situaties

Naast dat we werkten aan meer positieve, realistische overtuigingen over zichzelf zijn we ook stap voor stap gaan werken aan het ondernemen van meer (sociale) activiteiten. Dit was voor Sophie erg moeilijk, de sociale situaties gaven haar zoveel angst, dat ze dit erg moeilijk vond om niet te vermijden. Toch is dit erg belangrijk om te doen, stap voor stap. Je kunt namelijk pas de angst voor sociale situaties verminderen als je je met regelmaat in sociale situaties bevindt. Ze had positieve ervaringen nodig die haar beeld over zichzelf in sociale situaties zouden corrigeren. Sophie heeft hard gewerkt om steeds beter om te leren gaan met haar sociale angst en een Sophie te worden die meer zelfvertrouwen heeft en weer meer onderneemt. Nog steeds komen soms de negatieve gedachten naar boven, maar zij weet dit steeds beter om te buigen naar meer realistische, helpende gedachten.

Ben jij of ken jij een tiener die last heeft van onzekerheid? Kijk hier!

Deel deze post

Share on facebook
Share on google
Share on twitter
Share on linkedin
Share on pinterest
Share on print
Share on email