Burn-out

  Een burn-out is het gevolg van langdurige, emotionele overbelasting en stress. Het lukt je niet om met deze spanning om te gaan, waardoor je je geestelijk en lichamelijk compleet uitgeput voelt.  

burn-out Psychologen Loket

wat is een
burn-out

De letterlijke betekenis van burn-out is ‘opgebrand zijn’. Bij een burn-out voel je je zowel geestelijk als lichamelijk totaal uitgeput. Een burn-out is het gevolg van langdurige stressklachten die steeds erger worden en waar te weinig aandacht aan wordt besteed.  

Voorbeelden van situaties die stress met zich mee kunnen brengen zijn relatieproblemen, spanningen in je gezin, constant een hoge werkdruk, problemen op je werk, een verhuizing, weinig steun uit je omgeving of mantelzorg voor een naaste. Het kan ook om een combinatie van deze situaties gaan. Je raakt overspannen als het je niet lukt om met deze spanning om te gaan en hebt het gevoel dat je geen controle meer hebt over de situatie. Dit resulteert in klachten zoals vermoeidheid, slaapproblemen, piekeren en concentratie- en geheugenproblemen. Hierdoor lukt het je niet meer om je dagelijkse bezigheden uit te voeren.  

 Een burn-out is vaak werkgerelateerd, maar dit hoeft niet. Uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek hebben één miljoen Nederlanders burn-out klachten. Vrouwen hebben vaker last van de symptomen van een burn-out dan mannen.  

hoe ontstaat een
burn-out?

Eén van de belangrijkste risicofactoren voor een burn-out is de hoeveelheid stress als gevolg van omstandigheden die voor jezelf spanning opleveren. Daarnaast zijn een aantal persoonlijke eigenschappen risicofactoren voor een burn-out: 

  • je gevoelens niet uiten; 
  • sociaal onzeker zijn; 
  • hoge eisen stellen aan jezelf; 
  • negatief zijn over je eigen prestaties; 
  • perfectionistisch zijn; 
  • veel zelfdiscipline hebben; 
  • moeite met nee zeggen; 
  • moeilijk om hulp kunnen vragen; 
  • je extreem betrokken voelen bij je werk.   

Een andere risicofactor voor het krijgen van een burn-out is als omstandigheden zich opstapelen; bijvoorbeeld wanneer de druk op het werk erg hoog is, je ineens dagelijks discussies met je partner krijgt en vervolgens gaat je auto ook nog kapot. Zo’n combinatie van spanningen kan je dan teveel worden. Jouw mate en/of gevoel van controle over de situatie bepaalt of de risicofactoren kunnen leiden tot een burn-out, of juist niet.   

Of iemand een burn-out krijgt, hangt af van de persoon en van de situatie. Dit heeft alles te maken met persoonlijkheid: iedereen reageert anders op stress. Hoeveel stress je ervaart, wordt bepaald door de verhouding tussen je draagkracht en je draaglast.  

symptomen
burn-out

Als er sprake is van een burn-out, heb je minimaal een half jaar last van onderstaande symptomen: 

  1. Spanningsklachten
    Je ervaart minimaal drie spanningsklachten. Dit kunnen psychische en lichamelijke klachten zijn: 

Psychische klachten:

  • piekeren;
  • huilbuien;
  • verhoogde prikkelbaarheid;
  • een opgejaagd gevoel hebben;
  • niet tegen drukte of lawaai kunnen;
  • somberheid;
  • lusteloosheid;
  • moeite met ontspannen;
  • niet meer kunnen genieten van dingen;
  • angstklachten;
  • slechte concentratie (aandachtsproblemen);
  • vergeetachtigheid (geheugenproblemen);
  • gebrek aan zelfvertrouwen;
  • schuldgevoelens.

Lichamelijke klachten:

  • extreme vermoeidheid;
  • slaapproblemen;
  • hoofdpijn;
  • buikpijn;
  • maagklachten;
  • darmklachten;
  • duizeligheid;
  • gevoelige oren;
  • hartkloppingen;
  • pijn op de borst.

2. Gevoel van machteloosheid 
Het gevoel hebben dat je de controle kwijt bent over problemen in je dagelijkse leven. Hierdoor ontstaat een gevoel van machteloosheid.
 

  1. Problemen in het dagelijks leven
    Het lukt je niet meer om dagelijkse bezigheden goed uit te voeren. Dit kan thuis, op je werk of in het contact met familie en vrienden voorkomen.  

depressie vs.
burn-out

De klachten die horen bij een burn-out komen voor een groot deel overeen met de klachten die voorkomen bij een depressie. Zo ben je vaak somber en lusteloos en heb je last van slaapproblemen, een laag gevoel van eigenwaarde en schuldgevoelens.  

Maar er bestaan ook verschillen: een burn-out is het gevolg van langdurige overbelasting, terwijl een depressie ook kan ontstaan zonder dat er sprake is van overbelasting. Daarnaast is het zo dat iemand met een burn-out vaak wel activiteiten wil doen, maar dat dit niet lukt door een gebrek aan energie. Bij een depressie is het omgekeerd: je kan wel activiteiten doen, maar je wilt het niet. Tot slot speelt aanleg bij een depressie een grotere rol dan bij een burn-out.  

 

3 fasen van herstel
burn-out

De weg naar herstel verloopt bij een burn-out in drie fasen: 

  • Fase 1: Accepteren dat je een burn-out hebt en rust nemen 
  • Fase 2: De oorzaken van de spanning onderzoeken en oplossingen bedenken 
  • Fase 3: De oplossingen uitvoeren  

behandeling
burn-out

Als je een burn-out hebt, is het belangrijk om te onderzoeken waar de spanning vandaan komt. Welke omstandigheden hebben hiervoor gezorgd? Vervolgens ga je oplossingen en manieren vinden om in de toekomst beter met stress om te leren gaan. Een burn-out heeft een gunstig natuurlijk beloop: wanneer je rust neemt, verminderen de klachten uiteindelijk vanzelf.   

Maar als na zes weken de klachten niet voldoende verminderen, kan gekozen worden voor een behandeling gebaseerd op cognitieve gedragstherapie, oplossingsgerichte therapie en/of mindfulness. Medicatie bij een burn-out wordt alleen voorgeschreven als je last hebt van symptomen die je hinderen in je functioneren, zoals slaapproblemen.  

hoe lang duurt een
burn-out?

Uit onderzoek blijkt dat mensen met een burn-out na anderhalf jaar nog steeds niet compleet hersteld zijn: ze scoren minder goed op reactietijd en werkgeheugen in vergelijking met de gezonde controlegroep. Daarnaast worden meer cognitieve problemen gerapporteerd. Daarentegen functioneert hun stress-systeem na anderhalf jaar wel weer ‘normaal’. Dit is te zien aan de normalisatie van het cortisolniveau (stresshormoon).

verder praten?

Heb je na het lezen van dit artikel nog vragen? Of zou je willen dat een van onze psychologen over jouw specifieke situatie meedenkt? Dat kan telefonisch via 0900-0106 (99ct pm). Elke dag tussen 15 en 23 uur.

 

Hoe wij kunnen helpen?

Heb jij vermoedens van een burn-out? Last van vermoeidheid, moeite met ontspannen, minder concentratie, sneller geïrriteerd of andere spanningsklachten? Of zie je kenmerken van een burn-out bij een ander? Gun jezelf en jouw omgeving een persoonlijke psycholoog om je hierin te ondersteunen.

In een doorlopend gesprek bespreken we de overbelasting in jouw leven en wat de gevolgen daarvan zijn. Vervolgens bekijken wij hoe de burn-out ontstaan is en hoe het in stand wordt gehouden. We zoomen in op belangrijke ervaringen in jouw leven en stellen ons de vraag wat de verbanden zijn. Zodra we dit goed in kaart hebben, maken we een logische strategie gericht op verandering. In zo’n strategie zit een hiërarchie, je begint immers niet met het moeilijkste. De strategie richt zich op gedachte- en gedragsverandering teneinde je energiehuishouding in balans te brengen.

Omdat wij werken met een dagelijks doorlopend gesprek kunnen we makkelijker praten over recente situaties of zelfs situaties in het hier-en-nu. Dit maakt het gesprek concreet en helpt bij het herkennen van situaties.
De ervaring leert dat dit zeer efficiënt is; een paar maanden brengt al resultaat!

De psycholoog in jouw telefoon werkt ook als een ‘stok achter de deur’. Oefeningen die jij samen met jouw psycholoog hebt uitgezet worden dagelijks besproken, waardoor je minder geneigd bent deze te ‘vergeten’ of voor je uit te schuiven. Dit werkt uitstekend bij oefeningen die betrekking hebben op burn-out! Burn-out kan je vergelijken met geld (: energie) lenen. Zodra de rente van het geleende bedrag je salaris overstijgt ontstaat er een situatie waarin je werk niet meer voldoende is om je schuld terug te betalen. Zo is het ook met je geleende energie; slapen, weekenden en zelfs vakanties zijn niet meer voldoende om fit te worden. Bij burn-out is het cruciaal bij beginnende klachten in te grijpen. Beginnende klachten zijn goed te verhelpen zonder grote invloed op je sociale leven en werk. Een full blown burn-out is daarentegen vaak een langdurig en ingrijpend proces. Omdat de overbelasting vaak te maken heeft met je karakter, mooie intenties, plezier en verantwoordelijkheden komt het in meerdere levensgebieden terug; werk, relatie, sport, gezin, vrije tijd, etc. Hierdoor is het wel even puzzelen wat je wilt veranderen en behouden.
Waar jouw manier van doen je teveel in de weg staat en relatief weinig oplevert is het punt van aandacht. Het voorbij gaan aan je signalen is een gewoonte geworden, waardoor we er bovenop moeten zitten om ze te veranderen. Het dagelijks doorlopende gesprek leent zich hier perfect voor.

Jouw psycholoog staat hierin naast je, stimuleert en coacht om je noodzakelijke veranderingen aan te gaan. Uiteindelijk zal je drive altijd een beetje in je karakter blijven, maar niemand heeft er iets aan als je omvalt!

Hoe werkt het?

Om jouw gratis proefperiode te starten kun je je aanmelden via het aanmeldformulier (bovenstaande knop) of via WhatsApp (knop rechts onder in beeld). Je wordt dan binnen enkele uren benadert door jouw psycholoog om een telefonisch kennismakingsgesprek te plannen, waarna het doorlopende gesprek start.

Gun jezelf onbeperkt toegang tot jouw eigen psycholoog.

In het huidige systeem kost een sessie met een psycholoog of coach minimaal 99 euro. Bij psychologen Loket betaal je slechts 41 euro voor de hele week!

wat kan ik verwachten?

  • Jouw eigen psycholoog
  • Een doorlopend gesprek via de telefoon (tekst, audio en video)
  • Op afspraak beeld bellen
  • Onbeperkt contact
  • Vlotte reactie
  • Psycho-educatie
  • Sparrings-partner
  • Advies
  • Steun
  • Professionaliteit
  • Luisterend oor
  • Positiviteit
meer over burn-out