Burn-out
Een burn-out is het gevolg van langdurige, emotionele overbelasting en stress. Het lukt je niet om met deze spanning om te gaan, waardoor je je geestelijk en lichamelijk compleet uitgeput voelt.

Wat is een
burn-out

De letterlijke betekenis van burn-out is ‘opgebrand zijn’. Bij een burn-out voel je je zowel geestelijk als lichamelijk totaal uitgeput. Een burn-out is het gevolg van langdurige stressklachten die steeds erger worden en waar te weinig aandacht aan wordt besteed.  

Voorbeelden van situaties die stress met zich mee kunnen brengen zijn relatieproblemen, spanningen in je gezin, constant een hoge werkdruk, problemen op je werk, een verhuizing, weinig steun uit je omgeving of mantelzorg voor een naaste. Het kan ook om een combinatie van deze situaties gaan. Je raakt overspannen als het je niet lukt om met deze spanning om te gaan en hebt het gevoel dat je geen controle meer hebt over de situatie. Dit resulteert in klachten zoals vermoeidheid, slaapproblemen, piekeren en concentratie- en geheugenproblemen. Hierdoor lukt het je niet meer om je dagelijkse bezigheden uit te voeren.  

 Een burn-out is vaak werkgerelateerd, maar dit hoeft niet. Uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek hebben één miljoen Nederlanders burn-out klachten. Vrouwen hebben vaker last van de symptomen van een burn-out dan mannen.  

Hoe ontstaat een
burn-out?

Eén van de belangrijkste risicofactoren voor een burn-out is de hoeveelheid stress als gevolg van omstandigheden die voor jezelf spanning opleveren. Daarnaast zijn een aantal persoonlijke eigenschappen risicofactoren voor een burn-out: 

  • je gevoelens niet uiten; 
  • sociaal onzeker zijn; 
  • hoge eisen stellen aan jezelf; 
  • negatief zijn over je eigen prestaties; 
  • perfectionistisch zijn; 
  • veel zelfdiscipline hebben; 
  • moeite met nee zeggen; 
  • moeilijk om hulp kunnen vragen; 
  • je extreem betrokken voelen bij je werk.   

Een andere risicofactor voor het krijgen van een burn-out is als omstandigheden zich opstapelen; bijvoorbeeld wanneer de druk op het werk erg hoog is, je ineens dagelijks discussies met je partner krijgt en vervolgens gaat je auto ook nog kapot. Zo’n combinatie van spanningen kan je dan teveel worden. Jouw mate en/of gevoel van controle over de situatie bepaalt of de risicofactoren kunnen leiden tot een burn-out, of juist niet.   

Of iemand een burn-out krijgt, hangt af van de persoon en van de situatie. Dit heeft alles te maken met persoonlijkheid: iedereen reageert anders op stress. Hoeveel stress je ervaart, wordt bepaald door de verhouding tussen je draagkracht en je draaglast.  

Symptomen
burn-out

Als er sprake is van een burn-out, heb je minimaal een half jaar last van onderstaande symptomen: 

  1. Spanningsklachten
    Je ervaart minimaal drie spanningsklachten. Dit kunnen psychische en lichamelijke klachten zijn: 

Psychische klachten:

  • piekeren;
  • huilbuien;
  • verhoogde prikkelbaarheid;
  • een opgejaagd gevoel hebben;
  • niet tegen drukte of lawaai kunnen;
  • somberheid;
  • lusteloosheid;
  • moeite met ontspannen;
  • niet meer kunnen genieten van dingen;
  • angstklachten;
  • slechte concentratie (aandachtsproblemen);
  • vergeetachtigheid (geheugenproblemen);
  • gebrek aan zelfvertrouwen;
  • schuldgevoelens.

Lichamelijke klachten:

  • extreme vermoeidheid;
  • slaapproblemen;
  • hoofdpijn;
  • buikpijn;
  • maagklachten;
  • darmklachten;
  • duizeligheid;
  • gevoelige oren;
  • hartkloppingen;
  • pijn op de borst.

2. Gevoel van machteloosheid 
Het gevoel hebben dat je de controle kwijt bent over problemen in je dagelijkse leven. Hierdoor ontstaat een gevoel van machteloosheid.  

  1. Problemen in het dagelijks leven
    Het lukt je niet meer om dagelijkse bezigheden goed uit te voeren. Dit kan thuis, op je werk of in het contact met familie en vrienden voorkomen.  

Depressie vs.
burn-out

De klachten die horen bij een burn-out komen voor een groot deel overeen met de klachten die voorkomen bij een depressie. Zo ben je vaak somber en lusteloos en heb je last van slaapproblemen, een laag gevoel van eigenwaarde en schuldgevoelens.  

Maar er bestaan ook verschillen: een burn-out is het gevolg van langdurige overbelasting, terwijl een depressie ook kan ontstaan zonder dat er sprake is van overbelasting. Daarnaast is het zo dat iemand met een burn-out vaak wel activiteiten wil doen, maar dat dit niet lukt door een gebrek aan energie. Bij een depressie is het omgekeerd: je kan wel activiteiten doen, maar je wilt het niet. Tot slot speelt aanleg bij een depressie een grotere rol dan bij een burn-out.  

3 Fasen van herstel
burn-out

De weg naar herstel verloopt bij een burn-out in drie fasen: 

  • Fase 1: Accepteren dat je een burn-out hebt en rust nemen 
  • Fase 2: De oorzaken van de spanning onderzoeken en oplossingen bedenken 
  • Fase 3: De oplossingen uitvoeren  

Behandeling
burn-out

Als je een burn-out hebt, is het belangrijk om te onderzoeken waar de spanning vandaan komt. Welke omstandigheden hebben hiervoor gezorgd? Vervolgens ga je oplossingen en manieren vinden om in de toekomst beter met stress om te leren gaan. Een burn-out heeft een gunstig natuurlijk beloop: wanneer je rust neemt, verminderen de klachten uiteindelijk vanzelf.   

Maar als na zes weken de klachten niet voldoende verminderen, kan gekozen worden voor een behandeling gebaseerd op cognitieve gedragstherapie, oplossingsgerichte therapie en/of mindfulness. Medicatie bij een burn-out wordt alleen voorgeschreven als je last hebt van symptomen die je hinderen in je functioneren, zoals slaapproblemen.  

Hoe lang duurt een
burn-out?

Uit onderzoek blijkt dat mensen met een burn-out na anderhalf jaar nog steeds niet compleet hersteld zijn: ze scoren minder goed op reactietijd en werkgeheugen in vergelijking met de gezonde controlegroep. Daarnaast worden meer cognitieve problemen gerapporteerd. Daarentegen functioneert hun stress-systeem na anderhalf jaar wel weer ‘normaal’. Dit is te zien aan de normalisatie van het cortisolniveau (stresshormoon).

Delen:

Share on facebook
Share on twitter
Share on whatsapp
Lees verder

Meer artikelen

Gewoontes doorbreken

Gewoontes we kennen ze allemaal. De routine gewoontes zoals je rituelen bij het wakker worden en opstaan. De sociale gewoontes zoals het dichtklappen bij dominante mensen.

Narcisme kenmerken

Narcisme op een rij

We zien dat er veel aandacht is voor narcisme. Vermoedelijk niet omdat de narcist ineens aan zelfonderzoek doet om het eigen gedrag te begrijpen… Maar omdat narcisme een relatie onder druk zet en soms zelfs slachtoffers maakt. Partner, vrienden en familie zoeken het internet af naar antwoorden. Daarom hebben we voor jou een lijstje kenmerken samengesteld.

Narcisme

Wat is narcisme?

Er is veel aandacht is voor narcisme. En dat is waarschijnlijk niet omdat de narcist ineens aan zelfonderzoek doet…. Het zijn de partner, vrienden en familie die zich afvragen wat narcisme is, wat overkomt me, welke invloed heeft het op mij, kan de narcist veranderen, hoe ga ik er mee om en/of hoe kom ik ervan af?!

Mentale gevolgen van een lockdown

Mentale gevolgen van een lockdown

Nederland zit in lockdown. We zitten met onze gezinsleden allemaal op elkaar en irritaties worden uitvergroot. Daarnaast missen we de ontlading die uitjes en feestjes ons bieden. Lees hier de mentale gevolgen van de corona maatregelen.

Shopping Basket